Het Verenigd Koninkrijk overweegt neutrale verpakkingen, sobere apparaten, beperkte smaaknamen en een uitstalverbod om vapes minder aantrekkelijk te maken.

De Britse regering en de regeringen van Schotland, Wales en Noord-Ierland hebben een gezamenlijke raadpleging geopend over vergaande beperkingen voor de verpakking, vormgeving, smaakbenamingen en presentatie van vapes en andere nicotineproducten. De maatregelen moeten voorkomen dat kinderen en jongeren worden aangetrokken door felle kleuren, opvallende ontwerpen en namen die verwijzen naar snoep, desserts, frisdranken of alcohol.

Een belangrijk voorstel is de invoering van gestandaardiseerde, overwegend witte verpakkingen voor vapes. Afbeeldingen, opvallende logo’s en decoratieve elementen zouden sterk worden beperkt. Ook de apparaten zelf zouden alleen nog in wit, zwart of grijs mogen worden uitgevoerd. Verlichting en beeldschermen met een hoofdzakelijk decoratieve functie zouden worden verboden. Schermen zouden alleen praktische informatie mogen tonen, zoals het batterijniveau of veiligheidswaarschuwingen.

Daarnaast wil de regering de benaming van smaken versoberen. Eenvoudige beschrijvingen zoals appel of aardbei zouden mogelijk toegestaan blijven, maar fantasienamen en verwijzingen naar snoep, gebak, cocktails en andere producten die vooral jongeren kunnen aanspreken, zouden verdwijnen. De voorstellen zijn niet noodzakelijk gericht op een volledig verbod van alle smaakstoffen, maar wel op het beperken van de manier waarop die smaken worden gepresenteerd en aangeprezen.

Ook wordt overwogen om vapes uit het zicht van consumenten te plaatsen. Winkels, groothandels en verkooppunten op luchthavens zouden de producten dan achter gesloten kasten of achter de toonbank moeten bewaren, vergelijkbaar met de bestaande regels voor tabaksproducten. De Britse regering stelt dat de prominente aanwezigheid van kleurrijke vapes in winkels als reclame werkt en het gebruik voor kinderen normaliseert.

De plannen volgen op de Tobacco and Vapes Act, die in april 2026 van kracht werd en de overheid ruime bevoegdheden geeft om tabaks-, vape- en nicotineproducten te reguleren. De wet omvat ook een oplopende leeftijdsgrens voor tabak, waardoor tabaksproducten uiteindelijk niet meer mogen worden verkocht aan mensen die op of na 1 januari 2009 zijn geboren. Andere maatregelen, waaronder beperkingen op reclame, sponsoring, gratis uitdeling en verkoop via automaten, worden afzonderlijk ingevoerd.

De regering rechtvaardigt de nieuwe regels met cijfers waaruit blijkt dat bijna een vijfde van de Britse 11- tot 17-jarigen ooit een vape heeft geprobeerd. Hoewel regelmatig gebruik aanzienlijk lager ligt, vrezen ministers en gezondheidsorganisaties dat opvallende verpakkingen en smaaknamen kinderen aanzetten tot experimenteren en vervolgens tot nicotineafhankelijkheid. Onderzoek naar gestandaardiseerde verpakkingen wijst erop dat neutrale witte verpakkingen minder belangstelling bij jongeren kunnen oproepen dan verpakkingen met commerciële merken en kleuren.

Gezondheidsorganisaties en artsen steunen in grote lijnen strengere regels. Zij benadrukken dat vapen niet zonder risico is en dat kinderen en niet-rokers niet met nicotineproducten moeten beginnen. Tegelijk erkent de regering dat vapes voor volwassen rokers een rol kunnen spelen bij het stoppen met roken en doorgaans minder schadelijk zijn dan brandbare tabaksproducten. De centrale beleidsvraag is daarom hoe de aantrekkingskracht op jongeren kan worden verminderd zonder volwassen rokers ten onrechte de indruk te geven dat vapen even schadelijk is als roken.

Vanuit de detailhandel en de vapebranche klinkt kritiek. Winkeliers vrezen dat een volledig uitstalverbod de verkoop van legale producten bemoeilijkt, de bedrijfsvoering ingewikkelder maakt en volwassen rokers minder snel op minder schadelijke alternatieven wijst. Vertegenwoordigers van de sector waarschuwen bovendien dat uniforme verpakkingen en strengere smaakbenamingen het voor consumenten moeilijker kunnen maken om legale producten van illegale producten te onderscheiden.

Een terugkerende zorg is dat de maatregelen de illegale handel kunnen vergroten. De Britse markt kampt al met illegale vapes die niet voldoen aan regels voor inhoud, nicotinegehalte, verpakking en productveiligheid. Tegenstanders vrezen dat strengere voorschriften voor legale producten de vraag naar ongecontroleerde alternatieven verder kunnen stimuleren. Voorstanders stellen daartegenover dat betere handhaving, een vergunningstelsel voor verkopers en hogere boetes noodzakelijk zijn om te voorkomen dat malafide handelaren profiteren.

In Schotland loopt de raadpleging als onderdeel van dezelfde Britse aanpak, maar de Schotse regering benadrukt haar eigen doel om in 2034 een tabaksvrije generatie te bereiken. Zij onderzoekt eveneens beperkingen voor uitstalling, verpakking, kleuren en smaakomschrijvingen. De Schotse plannen hebben betrekking op vapes, nicotineproducten, verhitte tabaksproducten en bepaalde kruidenrookproducten.

De raadpleging duurt twaalf weken en sluit op 2 oktober 2026. Burgers, gezondheidsorganisaties, winkeliers, fabrikanten en andere belanghebbenden kunnen reageren. Daarna moeten de Britse en decentrale regeringen bepalen welke maatregelen daadwerkelijk in regelgeving worden vastgelegd en wanneer deze ingaan. De voorstellen zijn dus nog geen definitieve verboden, maar vormen wel de basis voor een ingrijpende herinrichting van de Britse markt voor vapes en andere nicotineproducten.

Bronnen

0
Deel via