Nigeriaanse gezondheidsorganisaties vrezen dat een wetswijziging reclame en verkoop van vapes, nicotinezakjes en verhitte tabak sterk versoepelt.

Meer dan honderd Nigeriaanse gezondheids- en maatschappelijke organisaties verzetten zich tegen het voorstel om de National Tobacco Control Act uit 2015 te wijzigen. Zij vragen het parlement de geconsolideerde wetstekst terug te halen en opnieuw openbaar te behandelen. Als het voorstel toch aan president Bola Tinubu wordt voorgelegd, moet hij volgens de organisaties zijn goedkeuring weigeren.

De bestaande wet en de uitvoeringsregels uit 2019 leggen brede beperkingen op aan reclame, sponsoring, verkooppromotie, uitstalling en verkoop op afstand. De voorgestelde wijziging voegt daarentegen zogenoemde doelstellingen voor schadebeperking door tabak aan toe. Tegenstanders vrezen dat deze formulering door producenten wordt gebruikt om vapes, nicotinezakjes en verhitte tabaksproducten als minder schadelijke alternatieven te positioneren en daarvoor soepelere regels af te dwingen.

Een belangrijk bezwaar betreft de juridische indeling van verhitte tabak. Het voorstel rekent deze producten tot de niet-verbrande producten en sluit die categorie vervolgens uit van de definitie van tabaksproducten. Gezondheidsorganisaties vinden dat onlogisch, omdat verhitte tabaksproducten daadwerkelijk tabak en verslavende nicotine bevatten. Door de nieuwe definitie zouden zij aan bestaande bepalingen voor tabaksproducten kunnen ontsnappen.

Het voorstel maakt bovendien uitzonderingen op het reclame- en sponsorverbod. Reclame voor niet-verbrande producten zou mogelijk worden in publicaties waarvan minstens de helft van het publiek volwassen is, via internet, bij verkooppunten en rond culturele, recreatieve en maatschappelijke evenementen. Volgens de organisaties is zo’n leeftijdsgrens nauwelijks controleerbaar en kan reclame via sociale media en evenementen gemakkelijk minderjarigen bereiken.

Ook het huidige verbod op verkoop via internet, post en koeriers zou voor deze producten worden versoepeld. Verkopers zouden online bestellingen en bezorging mogen aanbieden wanneer zij een leeftijdscontrole toepassen. Tegenstanders betwijfelen of zulke controles kunnen voorkomen dat minderjarigen producten bestellen, identificatiegegevens misbruiken of bestellingen door volwassenen laten plaatsen.

Andere bezwaren betreffen de verkoop van sigaren in verpakkingen van vijf in plaats van minimaal twintig stuks en het schrappen van specifieke sancties voor onder meer verkoop aan minderjarigen en verpakkingsovertredingen. Kleinere verpakkingen maken experimenteren goedkoper, terwijl het verdwijnen van concrete strafbepalingen de handhaving juridisch kan verzwakken.

De voorgestelde gezondheidswaarschuwingen verschillen eveneens sterk per product. Traditionele tabaksproducten moeten grafische waarschuwingen dragen die zestig procent van de verpakking beslaan. Voor vapevloeistoffen zou een tekstwaarschuwing van dertig procent volstaan en voor nicotinezakjes slechts tien procent. E-sigaretten en apparaten voor verhitte tabak zouden zelf helemaal geen waarschuwing hoeven dragen.

Daarnaast zouden fabrikanten hun eigen veiligheidsdossiers voor nieuwe nicotineproducten mogen samenstellen, beheren en intern goedkeuren. De minister zou dergelijke vertrouwelijke informatie moeten beschermen en op grond van een ruim omschreven publiek belang uitzonderingen kunnen verlenen. Gezondheidsorganisaties waarschuwen dat dit onafhankelijke controle belemmert en ruimte schept voor lobby en beïnvloeding door de tabaksindustrie.

De tegenstanders erkennen dat delen van de wijziging nuttig zijn. Zo worden rookvrije zones uitgebreid tot dertig meter rond scholen en zorginstellingen en krijgen de politie en het ministerie voor jeugdontwikkeling een plaats in het nationale tabakscontrolecomité. Volgens hen wegen deze verbeteringen echter niet op tegen de commerciële uitzonderingen voor nieuwe nicotineproducten.

De controverse wordt versterkt doordat de gewraakte bepalingen volgens de organisaties niet voorkwamen in de voorstellen die tijdens de openbare hoorzitting van november 2024 werden besproken. Zij willen daarom openbaarmaking van commissieverslagen, stemmingen en ingediende standpunten. Hun uitgangspunt is één productneutraal stelsel waarin alle tabaks- en nicotineproducten aan strenge regels voor reclame, sponsoring, verkoop, uitstalling en gezondheidswaarschuwingen worden onderworpen.

Bronnen

0
Deel via