Nieuw onderzoek onder bijna duizend Nederlandse scholieren laat zien dat veel tieners zo verslaafd zijn aan nicotine dat ze zelfs ’s nachts wakker worden om te vapen.
Een groep Nederlandse artsen besloot hun vermoedens over nachtelijk vapen bij jongeren te toetsen. Tijdens gastlessen hoorden zij regelmatig verhalen van scholieren die hun vape onder het kussen verstopten, ’s nachts wakker werden en eerst een paar hijsjes namen voordat ze weer konden slapen. Die anekdotes bleken geen uitzondering. In een enquête onder 978 leerlingen van vijf middelbare scholen gaf bijna de helft aan ooit nicotine gebruikt te hebben; de meeste van hen gebruikten het afgelopen jaar nog steeds, vaak dagelijks en met meerdere producten tegelijk. Vooral de e-sigaret is daarbij dominant, maar veel jongeren combineren die later met sigaretten en soms snus.
Van de leerlingen die het afgelopen jaar nicotine gebruikten, meldde ongeveer 35 procent dat zij na nachtelijk ontwaken opnieuw nicotine namen: een hijs aan de vape, een sigaret of een portie snus. Artsen duiden dit als een duidelijk signaal van ernstige verslaving en afhankelijkheid, vergelijkbaar met zware rokers die ’s nachts een sigaret opsteken. Voor veel jongeren ligt de vape letterlijk binnen handbereik, verstopt onder dekens of kussens, zodat ouders niets merken. Tegelijkertijd denkt een substantieel deel dat hun ouders helemaal niet weten dat ze nicotine gebruiken.
De jongeren zelf ervaren hun gebruik allang niet meer als onschuldig experiment. Ruim vier op de tien beschrijven zichzelf als verslaafd en zes op de tien hebben het afgelopen jaar geprobeerd te stoppen, meestal zonder succes. Meer dan de helft rapporteert nu al gezondheidsklachten die zij toeschrijven aan nicotine: benauwdheid, hoesten, keelpijn, verminderde conditie, hoofdpijn, concentratieproblemen, slaapproblemen en somberheid komen opvallend vaak voor. Klinische gevallen met ernstige longschade vormen slechts het topje van de ijsberg; veel meer jongeren lopen rond met dagelijkse klachten die hun schoolprestaties, sport en mentale welzijn aantasten.
De media pakken het onderzoek stevig op. RTL Nieuws, de Volkskrant, Hart van Nederland, de Nationale Onderwijsgids en PowNed leggen steeds hetzelfde pijnlijke patroon bloot: vapen is goedkoop, makkelijk te verbergen, overal beschikbaar en daardoor continu aanwezig in het leven van tieners – in de klas, op het schoolplein, thuis op de slaapkamer en dus ook midden in de nacht. Hulpverleners schetsen jongeren die onrustig, prikkelbaar en angstig zijn als ze niet kunnen vapen, en ouders en docenten die de signalen vaak niet herkennen of pas laat in de gaten krijgen.
In haar LinkedIn-bijdrage vat arts-onderzoeker Daphne Raad de kern samen: jongeren beginnen soms al op 12- of 13-jarige leeftijd, meestal met een vape, schuiven daarna door naar sigaretten en komen klem te zitten in een verslaving waar de tabaks- en nicotine-industrie grof geld aan verdient. Een derde van de nicotinegebruikende leerlingen blijkt ’s nachts door cravings te worden gewekt, 61 procent ervaart nu al gezondheidsschade en de meeste stoppogingen mislukken. De auteurs en betrokken artsen roepen daarom op tot stevige preventie, vroege ondersteuning op school en thuis, en streng beleid om de beschikbaarheid en aantrekkelijkheid van alle nicotineproducten voor jongeren terug te dringen.
Bronnen
- LinkedIn — Stiekeme vapes onder kussens voor nachtelijke nicotineshot
Daphne Raad licht onderzoek toe: een op de drie nicotinegebruikende scholieren gebruikt ook ’s nachts nicotine. - European Journal of Pediatrics — Frequent, dual and nighttime nicotine use among Dutch adolescents: findings from a school-based survey
Enquête onder 978 scholieren: veel dagelijkse en duale nicotinegebruikers, 35% rapporteert nachtelijk gebruik bij ontwaken. - RTL Nieuws — Tieners zo verslaafd aan vapen dat ze 's nachts wakker worden voor een hijsje
RTL koppelt cijfers aan verhalen van jongeren en behandelaars; nachtelijk vapen als teken van zware verslaving. - de Volkskrant — Jongeren vapen 's nachts door in bed: 'Ze hunkeren naar nicotine'
Volkskrant plaatst nachtelijk vapen in bredere wetenschappelijke context en laat artsen en jongeren aan het woord. - archive.ph — Gearchiveerde kopie Volkskrant-artikel over nachtelijk vapen
Gearchiveerde versie van Volkskrantstuk, zodat het onderzoek en de bevindingen blijvend raadpleegbaar blijven. - Hart van Nederland — Nederlandse tieners zo verslaafd dat ze 's nachts moeten vapen: 'Heel schokkend'
Hart van Nederland benadrukt het hoge aantal nachtelijk vapende tieners en noemt de uitkomsten ‘heel schokkend’. - Nationale Onderwijsgids — Scholieren soms zo verslaafd aan vapen dat ze dit zelfs ’s nachts doen
Onderwijssite legt link met schoolcontext: vapen tijdens lessen, onrust, concentratieproblemen en mentale klachten bij scholieren. - PowNed — Tieners net junkies: 'Soms zo verslaafd dat ze 's nachts in bed vapen'
PowNed brengt het nieuws met scherpe toon en benadrukt de ernst van de verslaving en gezondheidsschade.