Rookvrij

Nieuws

Verbied sigarettenfilters nu

Stichting tegen Kanker vraagt bij de onderhandelingen over het VN-plasticverdrag een (wereldwijd) filterverbod. Belgische media nemen de oproep breed over.

De kern is simpel: sigarettenfilters doen niets goeds voor de gezondheid, ze houden nauwelijk s gifstoffen tegen en creëren wél een gigantische afvalstroom van microplastics. Daarom vraagt Stichting tegen Kanker, in de marge van de VN-onderhandelingen over een plasticsverdrag in Genève, een internationaal verbod op filters. Belgische redacties brachten het nieuws vrijwel unisono op 5 augustus: VRT NWS, HLN, Het Nieuwsblad, Gazet van Antwerpen, Het Belang van Limburg en Franstalig 7SUR7.

De timing is bewust. De VN-gesprekken (INC-5.2) in Genève staan deze week in het teken van concrete lijsten met te verbieden of uit te faseren plastics. Filters – gemaakt van cellulose-acetaat, een hardnekkig plastic – staan in de conceptteksten op z’n minst als prioriteit aangemerkt, en gezondheidsgroepen duwen richting een rechtstreeks verbod. Kortom: nu ligt de lat. Als het er niet in komt, is dat een gemiste kans voor jaren.

Wetenschappelijke onderbouwing is er al langer. De Belgische Hoge Gezondheidsraad concludeerde in 2023 dat filters geen aantoonbaar gezondheidsvoordeel bieden, wel een vals veiligheidsgevoel, en adviseerde een ban. Milieu-argumenten zijn even duidelijk: peuken zijn massaal, toxisch en nauwelijks afbreekbaar. De oproep van Stichting tegen Kanker sluit daar naadloos op aan.

Wat betekent dit concreet? Een filterban zou tabak minder “comfortabel” maken en tegelijk een van de grootste bronnen van zwerfafval aanpakken. Juridisch is het niet onhaalbaar: een VN-verdrag kan landen verplichten om “problematische en vermijdbare plastics” te verbieden; nationale wetgeving kan vervolgens invoeringstermijnen, productie- en importverboden regelen. Verwacht tegenlobby: de tabaksindustrie zal schermen met “onvoorziene gevolgen” zoals meer teeropname of illegale handel. De evidence wijst er echter op dat filters roken niet veiliger maken en dat handhaving op productniveau (productiestop, importstop) beter werkt dan zwerfafvalmaatregelen alleen.

Kortom: dit is een momentum. Als Genève filters niet rechtstreeks bant, komt er minstens een stevige fase-out. België heeft met de aanbeveling van de Hoge Gezondheidsraad morele en inhoudelijke munitie in handen. De oproep van Stichting tegen Kanker legt de druk op waar die hoort: op de verdragstafel, nu het nog telt.

Bronnen