Vanilline uit vapes verstoorde in laboratoriumonderzoek menselijke embryonale stamcellen, maar schade tijdens een zwangerschap is nog niet aangetoond.

Vanilline, een veelgebruikte smaakstof in e-sigaretten, kan volgens nieuw laboratoriumonderzoek processen verstoren die essentieel zijn voor de vroege ontwikkeling van een embryo. Onderzoekers van de University of California, Riverside onderzochten menselijke embryonale stamcellen die eigenschappen vertonen van cellen in een embryo tijdens de eerste weken van de zwangerschap.

Bij relatief hoge, micromolaire concentraties vanilline groeiden de celkolonies minder goed, lieten cellen los en nam de celdood toe. Veel lagere, nanomolaire concentraties doodden de cellen niet, maar veranderden hun ontwikkeling. De stamcellen verloren een deel van hun pluripotentie: het vermogen om zich tot uiteenlopende gespecialiseerde celtypen te ontwikkelen. Tegelijkertijd verschoof hun ontwikkeling onevenredig richting het endoderm, een van de drie kiemlagen waaruit organen en weefsels ontstaan.

De onderzoekers brachten deze veranderingen in verband met TRPV4, een ionkanaal op het celoppervlak waaraan vanilline kan binden. Daardoor stroomt calcium de cel binnen en worden processen geactiveerd die de ontwikkeling sturen. Toen TRPV4 experimenteel werd geblokkeerd, bleven de schadelijke effecten grotendeels uit. Dat ondersteunt de conclusie dat dit kanaal een belangrijke rol speelt bij de waargenomen verstoring.

De studie werd uitsluitend uitgevoerd met gekweekte stamcellen. Er werden geen zwangere vrouwen, foetussen of intacte embryo’s onderzocht. De resultaten bewijzen daarom niet dat het gebruik van een vanilline bevattende vape miskramen, aangeboren afwijkingen of vruchtbaarheidsproblemen veroorzaakt. Ook verschillen blootstelling van losse cellen in een laboratorium en blootstelling van een embryo in het menselijk lichaam aanzienlijk.

De onderzoekers berekenden wel dat nanomolaire concentraties vanilline mogelijk bij een embryo kunnen terechtkomen wanneer tijdens de zwangerschap wordt gevapet. Onafhankelijke deskundigen noemen de resultaten zorgwekkend en biologisch aannemelijk, maar benadrukken dat klinisch en toxicologisch vervolgonderzoek nodig is. Sommige effecten ontstonden bij concentraties die waarschijnlijk niet in een zwangerschap worden bereikt, terwijl andere veranderingen optraden bij mogelijk realistische bloedconcentraties.

De bevindingen versterken het advies om tijdens een zwangerschap of bij een zwangerschapswens niet te vapen. De onderzoekers vragen daarnaast om volledige vermelding van ingrediënten op verpakkingen en betere veiligheidstoetsing van smaakstoffen. Dat een stof als vanilline veilig in voedingsmiddelen kan worden gebruikt, betekent namelijk niet automatisch dat herhaalde verhitting en inhalatie tijdens het vapen eveneens veilig zijn.

Bronnen

0
Deel via