Het RIVM wil vapes minder aantrekkelijk maken met neutrale kleuren en vormen; België kiest voor een smaakjesverbod vanaf 2028.

Het uiterlijk van vapes komt opnieuw onder druk te staan. Volgens nieuw onderzoek van het RIVM maken niet alleen zoete smaken e-sigaretten aantrekkelijker, maar ook felle kleuren en opvallende vormgeving. Daardoor kunnen producten die feitelijk dezelfde tabakssmaak hebben toch anders worden ervaren: een rode vape kan bijvoorbeeld zoeter lijken dan een witte of bruine variant.

Onderzoeker Ina Hellmich pleit daarom voor een neutrale standaard voor e-sigaretten. De gedachte is dat vapes, net als sigaretten, minder als lifestyleproduct moeten worden gepresenteerd. Niet alleen verpakkingen, maar ook de apparaten zelf zouden volgens die lijn een sobere kleur en vorm moeten krijgen. Daarmee zou de aantrekkingskracht op jongeren en niet-rokers verder kunnen worden verminderd.

Nederland heeft al een smaakjesverbod ingevoerd: e-sigaretten mogen alleen nog naar tabak smaken. Uit evaluaties blijkt dat dit effect heeft gehad. Een deel van de gebruikers is minder gaan vapen of helemaal gestopt. Tegelijk blijft er een probleem bestaan doordat verboden smaken nog via het buitenland of illegale kanalen beschikbaar zijn. Daarom wordt Europese afstemming als belangrijk gezien.

Ook in België beweegt het beleid dezelfde kant op. De federale regering heeft besloten dat vanaf 1 september 2028 alleen nog vapes met tabakssmaak of zonder smaakstof mogen worden verkocht. Daarmee volgt België later dan Nederland, maar met dezelfde redenering: zoete en fruitige smaken verlagen de drempel voor jongeren en kunnen nicotinegebruik aantrekkelijker maken.

De rode draad is dat overheden steeds minder ruimte willen laten voor marketing die vapes aantrekkelijk maakt. Waar eerdere maatregelen vooral draaiden om smaken en verpakkingen, verschuift de aandacht nu naar het product zelf. Kleur, vorm, lichtjes en speelse ontwerpen worden steeds nadrukkelijker gezien als onderdeel van de verleiding.

Bronnen