Foto De Nieuwe Utrechtse Krant

Utrecht test bij drie rookvrije bushaltes opvallende stickers, stoeptekeningen en een peukenzuiger om hardnekkig peukenafval terug te dringen.

In Utrecht begint in december een proefcampagne om de grote hoeveelheid sigarettenpeuken op straat terug te dringen. Sigarettenfilters zijn veruit het meest gevonden zwerfafval en vormen naar schatting twintig tot dertig procent van al het afval op straat. Ze zijn gemaakt van plastic, vergaan vrijwel niet en kunnen met hun gifstoffen tot wel duizend liter grondwater vervuilen. Ondanks rookvrije bushaltes en vele schoonmaakacties belandt driekwart van alle peuken nog steeds in de natuur, wat leidt tot vervuilde stoepen, plantsoenen en een rommelig straatbeeld.

De gemeente richt zich daarom op een aantal duidelijke ‘hotspots’: drie bushaltes in de stad waar veel wordt gerookt en waar de peuken zich ophopen. Op prullenbakken bij deze haltes worden grote stickers geplakt met de oproep “Maak ’m uit en gooi ’m in de prullenbak”. Op de stoep verschijnen sjablonen met milieuvriendelijke verf die rokers extra herinneren aan de juiste plek voor hun peuk. Waar nodig zijn prullenbakken verplaatst, zodat de rookvrije zone rond de haltes echt rookvrij blijft, en worden extra rookvrij-tegels gelegd om dat ook letterlijk zichtbaar te maken. Tegelijkertijd zet de gemeente een speciale peukenzuiger in om de bestaande berg sigarettenresten tussen de klinkers weg te halen.

De campagne duurt twaalf weken, van december tot en met februari. Voor de start wordt geteld hoeveel peuken er op de drie locaties liggen; tijdens en na de proef wordt dat opnieuw gedaan. Zo wordt duidelijk of de visuele prikkels en extra aandacht voor peukenafval daadwerkelijk effect hebben op het gedrag van rokers. De gemeente hanteert een duidelijke ondergrens: pas als het aantal peuken met minstens dertig procent daalt, wordt de aanpak uitgebreid naar meer plekken in de stad. In het voorjaar van 2026 volgt de evaluatie en besluit Utrecht of de campagne een vaste plek krijgt binnen het bredere beleid voor een schone, rookvrije stad, waarbij bewoners nadrukkelijk worden opgeroepen hun eigen peuken voortaan consequent in de prullenbak te gooien.

Bronnen