De tabaksindustrie claimt dat grenskoop en illegale handel miljarden kosten, maar vermengt legale buitenlandse aankopen met smokkel en minder roken.
Volgens de Vereniging Nederlandse Sigaretten- en Kerftabakfabrikanten loopt de Nederlandse overheid jaarlijks ruim 3 miljard euro aan accijns en btw mis doordat rokers tabak buiten Nederland of via illegale kanalen kopen. De branche baseert deze schatting op langlopende onderzoeken van WSPM en Kantar en op eigen berekeningen met openbare cijfers.
Bijna 45 procent van de in Nederland gerookte sigaretten zou niet op de Nederlandse markt zijn gekocht. Voor shag noemt de branche bijna 61 procent. VSK pleit daarom voor kleinere prijsverschillen met buurlanden en waarschuwt dat grenskoop zich heeft ontwikkeld tot een professionele illegale markt met productie, transport, distributie en onlineverkoop.
Die miljardenclaim vraagt om voorzichtigheid. De Nationale Smokkelmonitor en een deel van het onderliggende onderzoek zijn in opdracht van de tabaksindustrie uitgevoerd. Bovendien worden legaal in andere EU-landen gekochte producten, namaaksigaretten en daadwerkelijk gesmokkelde tabak in de berichtgeving regelmatig bij elkaar opgeteld. Een buitenlands accijnszegel bewijst echter niet dat sprake is van illegale handel.
Een onderzoek naar weggegooide verpakkingen vond in 2024 bij 45,1 procent van de sigarettenpakjes geen Nederlands accijnszegel. Daarvan had 30,1 procent een buitenlands zegel. Deze sigaretten kunnen binnen de regels voor eigen gebruik zijn meegenomen. Daarnaast bestond 10,5 procent uit namaaksigaretten en 0,6 procent uit zogeheten illicit whites zonder reguliere legale afzetmarkt.
De tabaksaccijns bracht in 2025 ongeveer 2,55 miljard euro op, circa 440 miljoen euro minder dan een jaar eerder. Dat verschil wordt niet uitsluitend veroorzaakt door buitenlandse aankopen en illegale handel. Het aandeel rokers daalde eveneens: in 2025 rookte ongeveer een op de zes Nederlanders, tegenover een op de vier tien jaar eerder.
Accijnsverhogingen bereiken daarmee wel degelijk een belangrijk gezondheidsdoel. Na de verhoging van 2024 stopte volgens onderzoek 7 procent van de rokers en ondernam 16 procent een stoppoging. Tegelijkertijd zei 12 procent vaak of altijd tabak in het buitenland te kopen, meer dan tweemaal zoveel als in 2020.
Dat een omvangrijke illegale markt bestaat, staat los van de precieze miljardenraming. Combiteam SMOKE onderschepte tussen 23 juli en 7 augustus ruim 20,7 miljoen illegale sigaretten. De grootste partij bestond uit 12 miljoen sigaretten in Rotterdam. Ook in Ridderkerk, Delft, Hazeldonk en Winschoten werden partijen aangetroffen, naast waterpijptabak en productiematerialen.
Bronnen
- Overheid loopt miljarden mis door buitenlandse tabak, moet de accijns omlaag?
FOK.nl — 14 augustus 2026Poll bespreekt de miljardenclaim van de tabaksbranche en vraagt naar verlaging van accijnzen.
- Staat loopt miljarden mis door Nederlanders die peuken over de grens kopen: ‘Er is een crimineel circuit ontstaan’
De Telegraaf — 14 augustus 2026Tabaksbranche koppelt buitenlandse aankopen en illegale handel aan miljarden minder belastinginkomsten.
- Rokers halen tabak massaal uit buitenland: onze schatkist loopt 3 miljard euro mis
Metro — 14 augustus 2026Artikel beschrijft grenskoop, illegale verkoop en de gedragseffecten van hogere tabaksprijzen.
- Overheid loopt accijns en btw mis door opkomst buitenlandse en illegale tabak
Vandaag Inside — 14 augustus 2026Bericht neemt de schatting en marktpercentages van branchevereniging VSK grotendeels over.
- Rokers besparen miljarden door overstap op buitenlandse tabak
Dagblad070 — 14 augustus 2026Rokers kopen volgens de tabaksbranche steeds vaker goedkopere producten buiten het Nederlandse verkoopkanaal.
- Opbrengst tabaksaccijns daalt, grenskoop en illegale handel nemen toe
Actueel365 — 14 augustus 2026Analyse onderscheidt dalende rookcijfers, legale grenskoop, namaakproducten en daadwerkelijk illegale sigaretten.
- Minder accijns en btw voor overheid door opkomst buitenlandse en illegale tabak
NU.nl — 14 augustus 2026Nieuwsbericht behandelt de VSK-raming en recente onderscheppingen van miljoenen illegale sigaretten.
- Tja! ‘Staat loopt 3 miljard aan accijns mis doordat iedereen peuken illegaal of over de grens haalt’
PowNed — 14 augustus 2026Opinierend bericht stelt hoge accijnzen verantwoordelijk voor grenskoop en illegale tabakshandel.