Slechts dertien landen halen de WHO-norm voor schone lucht. In Europa voldoen alleen Andorra, Estland en IJsland. Pakistan is het meest vervuilde land.

Het nieuwe wereldwijde luchtkwaliteitsrapport van IQAir laat zien dat schone lucht nog altijd uitzondering is. In 2025 voldeed slechts 14 procent van de onderzochte steden aan de WHO-richtlijn voor PM2,5, de gevaarlijke fijnstofdeeltjes die diep in de longen doordringen en ook in de bloedbaan kunnen belanden. Daarmee verslechterde het beeld ten opzichte van een jaar eerder, ondanks plaatselijke verbeteringen in sommige regio’s.

De uitkomst is hard: van de 143 onderzochte landen, regio’s en gebieden bleven er maar dertien onder de veilige jaargemiddelde grens. In Europa zijn dat alleen Andorra, Estland en IJsland. Voor de rest van het continent schetsen de cijfers een gemengd maar overwegend somber beeld, met vervuiling die wordt aangejaagd door verkeer, industrie, houtstook, stof en in toenemende mate ook door natuurbranden en andere klimaateffecten.

Het rapport maakt ook duidelijk dat luchtvervuiling niet alleen een lokaal probleem is. Rook van bosbranden en extreme weersomstandigheden verspreiden vervuiling over landsgrenzen heen, waardoor ook gebieden die normaal relatief schoon zijn tijdelijk of structureel slechter scoren. Vooral de rook van grote branden in Canada en Europa drukte in 2025 zwaar op de luchtkwaliteit en onderstreepte hoe kwetsbaar eerdere vooruitgang is.

Aan de vuile kant van de ranglijst staan vooral landen in Zuid- en Centraal-Azië en delen van Afrika. Pakistan kwam als meest vervuilde land uit het rapport, gevolgd door Bangladesh en Tadzjikistan. De meest vervuilde stad was Loni in India. Opvallend is bovendien dat de 25 meest vervuilde steden allemaal in India, Pakistan en China liggen. Dat laat zien hoe sterk luchtvervuiling samenhangt met snelle verstedelijking, industrie, verkeer, energiegebruik en zwakke handhaving.

Tegelijk wijst de berichtgeving op een tweede probleem: de wereld meet nog steeds onvoldoende. In meerdere landen ontbreken betrouwbare gegevens of zijn meetreeksen onvolledig, waardoor de werkelijke omvang van de vervuiling vermoedelijk eerder wordt onderschat dan overschat. Juist daarom klinkt in veel artikelen dezelfde boodschap door: zonder fijnmazige metingen, stevige bronaanpak en consistent beleid blijft schone lucht voor het grootste deel van de wereldbevolking buiten bereik.

Bronnen