Wilhelminapark Utrecht

Zes Utrechtse partijen willen één stadspark rook- en vapevrij maken, als stap naar minder overlast, schonere lucht en minder peuken.

In Utrecht is opnieuw discussie ontstaan over roken in de openbare ruimte, dit keer gericht op een stadspark. Zes partijen in de gemeenteraad vragen het college om te onderzoeken of één park in de stad volledig rookvrij kan worden. Het gaat daarbij niet alleen om tabak, maar expliciet ook om vapen, zodat er geen onduidelijkheid ontstaat over wat wel en niet mag.

De aanleiding is de landelijke aandacht voor Breda, waar een nieuw stadspark bij opening als rookvrij wordt ingericht. Zie het eerdere artikel Seeligpark rook- en vapevrij. Utrechtse raadsleden zien daarin een praktisch voorbeeld: duidelijke borden, een heldere norm en een proef waarmee je kunt beoordelen wat het effect is op ervaren overlast, luchtkwaliteit en zwerfafval. In Utrecht benadrukken de partijen vooral de directe effecten in het park zelf: minder meeroken voor omstanders, minder prikkels voor kinderen en jongeren, en minder sigarettenpeuken in gras en plantsoenen.

Welke locatie het meest geschikt is, laten de partijen in de raadsvragen nog open. Daarmee zetten ze de deur bewust op een kier: eerst inventariseren wat juridisch en handhavend haalbaar is, en pas daarna kiezen. De inzet is om het rookvrije park te laten aansluiten bij bestaand rookvrij beleid dat al geldt op uiteenlopende plekken, zoals rond onderwijsinstellingen en op meerdere OV-locaties. Een rookvrij park wordt zo neergezet als volgende stap in een reeks maatregelen die de “sociale norm” moet verschuiven: roken (en vapen) niet als standaard in drukbezochte publieke ruimtes, maar als uitzondering.

De discussie raakt tegelijk een spanningsveld dat vaker terugkomt bij rookvrij beleid in de buitenruimte: de vraag of een verbod vooral symbolisch is, of ook echt gedrag verandert. Voorstanders wijzen op eerdere ervaringen dat duidelijke regels en zichtbare aanduiding vaak al veel naleving opleveren, zonder dat er continu handhaving nodig is. Tegenwerpingen gaan meestal over persoonlijke vrijheid en uitvoerbaarheid. Juist daarom is de Utrechtse benadering, met een concreet pilotpark en expliciete “rookvrij = vapevrij”-communicatie, bedoeld om meetbaar te maken wat het in de praktijk doet.

Bronnen