Rookvrij

Nieuws

Rookverbod op stranden

Rookvrij strand Scheveningen
Foto © Clean Air Nederland

Steeds meer steun voor rookvrije stranden om vervuiling door peuken en rookoverlast tegen te gaan. Gemeenten experimenteren met zones zonder wettelijk verbod.

Het debat over rookvrije stranden in Nederland is al jaren gaande en groeiende. Het draagvlak onder de bevolking voor rookvrije stranden neemt ook toe. Uit peilingen blijkt dat een meerderheid van de bevolking (61 %) een rookverbod op stranden wil, vooral om de vele peuken in het zand tegen te gaan. Roken op het strand wordt gezien als schadelijk voor gezondheid én milieu. 68 % van de Nederlanders vindt dat gemeenten actief moeten bijdragen aan de Rookvrije Generatie; gemeenten mogen dus best wat meer initiatief tonen. De campagne Rookvrije Generatie is een initiatief van Clean Air Nederland, uitgevoerd door een samenwerking tussen Longfonds, Hartstichting en KWF.

In 2019 startte de gemeente Schouwen-Duiveland als eerste met een rookvrij strand in Renesse van 500 meter. In 2020 werd dit stuk met 150 meter uitgebreid. Het rookvrije deel ligt tussen de strandopgang Scholderlaan en strandpaviljoen Haven van Renesse. De gemeente noemde de actie vooral symbolisch, omdat het geen echt rookverbod is met handhaving. Dit werd “ondoenlijk” geacht gezien de 14 km lange kustlijn. Daarna volgde gemeente Goeree-Overflakkee met een stuk rookvrij strand op de Brouwersdam ter hoogte van paviljoen Natural High (strandopgang 19).

In juni 2022 heeft gemeente Noordwijk een stuk strand rookvrij gemaakt aan de noordkant tussen ingang 23 en 24. Diverse organisaties, waaronder een strandpaviljoen en andere ondernemers, steunen dit initiatief. Als laatste heeft gemeente Den Haag dit jaar 4 stukken strand rookvrij gemaakt (foto). Via borden en communicatie worden bezoekers aangespoord, maar er is nog geen actieve handhaving.

Juridisch gezien is er geen wettelijk rookverbod, maar een verzoek om niet te roken op de rookvrije stranden. Voor een lokaal rookverbod moet er in de gemeentelijke APV (Algemene Plaatselijke Verordening) een dergelijk verbod worden opgenomen. Op dit moment zijn de gemeentes nog niet zover gegaan en hoopt men op sociale controle door de bezoekers; het aanspreken van de rokers.
Er zijn al wel gemeentes met een rookverbod in de APV, maar die zijn bedoeld voor een rookverbod bijvoorbeeld in de buurt van scholen of om brand te voorkomen in natuurgebieden in het voorjaar en de zomer.

Gemeente Zandvoort is aan het experimenteren met rookvrije zones. Nadat Stichting JuttersGeluk in één week ruim 4.000 sigarettenfilters op het strand opruimde, kondigde de gemeente plannen aan voor deze proef.

Internationaal is het beeld krachtiger. Frankrijk, Spanje, VS, Canada, Australië laten zien dat rookvrije stranden niet alleen haalbaar zijn, maar ook breed ingevoerd worden, soms met flinke boetes. Druk op beleid lijkt dus gerechtvaardigd, wetend dat andere landen het aanpakken wél voor elkaar krijgen.

Internationaal

  • Frankrijk (vanaf 1 juli 2025). Landelijk rookverbod op: stranden, in parken, bij scholen, bushaltes en sportterreinen (uitgezonderd caféterrassen en e‑sigaretten). Boetes kunnen oplopen tot circa €135. Gericht op het beschermen van kinderen; geldt als onderdeel van brede antirookstrategie.
  • Spanje (zomersituatie & lokaal). o.a. Alicante’s L'Albir-strand, Benidorm, Balearen, Valencia en Barcelona hebben rookverboden ingevoerd. Spanje hanteert boetes tot €2.000 op basis van een wet uit 2021 die gemeenten deze bevoegdheid geeft.
  • New Jersey (VS). Sinds 2019 geldt daar een rookverbod op stranden én in parken. Gemeenten kunnen eigen regels instellen; sommige plaatsen, zoals Point Pleasant, hebben roken zelfs verboden op aangrenzende straten en boardwalks.
  • Puerto Rico & Maine (VS). Sinds 2011 is roken verboden op stranden in Puerto Rico en in staatsparken in Maine. In de VS geldt lokaal beleid in honderden gemeenten met soortgelijke maatregelen.
  • Canada. Veel provincies (zoals Ontario, Quebec, British Columbia) verbieden roken op openbare stranden, in parken en in de buurt van speelplaatsen. Ottawa en Toronto kennen strikte lokale regels, met boetes tot duizenden dollars.
  • Australië. Diverse lokale overheden (o.a. in New South Wales en West-Australië) verbieden roken op stranden en in parken.

Bronnen