Oudere rokers voelen zich gemiddeld eenzamer dan niet-rokers en worden sneller eenzamer. Een Europees onderzoek zet het sociale imago onder druk.

Roken wordt vaak voorgesteld als een sociale bezigheid, maar een groot onderzoek laat bij oudere volwassenen een ander patroon zien. Mensen die rookten, voelden zich gemiddeld eenzamer dan mensen die niet rookten. Gedurende de daaropvolgende twee jaar nam hun eenzaamheid bovendien sterker toe. De bevindingen werden gepresenteerd tijdens het congres van de European Respiratory Society in Barcelona.

Onderzoekers onder leiding van Keir Philip van Imperial College London analyseerden gegevens van ruim 50.000 deelnemers uit vijftien landen aan het SHARE-onderzoek naar gezondheid en ouder worden. Hun gemiddelde leeftijd was 67 jaar. Bij aanvang rookte 22 procent en had bijna de helft meer dan twee chronische aandoeningen. Eenzaamheid werd gemeten met vragen over het missen van gezelschap en gevoelens van uitsluiting en afzondering. Twee jaar later werd dezelfde vragenlijst opnieuw afgenomen.

Het verband bleef bestaan nadat rekening was gehouden met verschillende andere kenmerken, waaronder leeftijd, geslacht en de aanvankelijke mate van eenzaamheid. De verschillen waren klein, maar statistisch significant. Ook tussen Europese regio’s varieerden de resultaten slechts beperkt. Daarmee sluiten de bevindingen aan bij eerder onderzoek in Engeland en lijken ze niet uitsluitend samen te hangen met de rookcultuur van één land.

De onderzoekers noemen verschillende mogelijke verklaringen. Aandoeningen door roken kunnen de mobiliteit en het uithoudingsvermogen beperken, waardoor sociale activiteiten moeilijker worden. Daarnaast kunnen mensen die roken bepaalde ontmoetingsplaatsen minder aantrekkelijk vinden wanneer daar niet gerookt mag worden. Deze verklaringen zijn aannemelijke mechanismen, maar werden met dit onderzoek niet afzonderlijk bewezen.

Het gaat om observationeel onderzoek: de resultaten tonen een verband, geen sluitend bewijs dat roken de toegenomen eenzaamheid veroorzaakt. Ook kan uit deze studie niet worden afgeleid dat stoppen met roken eenzaamheid vanzelf vermindert. De bevindingen betreffen vooral oudere volwassenen en mogen niet zonder meer worden toegepast op alle leeftijdsgroepen.

De onderzoekers en longspecialisten vinden wel dat de mogelijke sociale gevolgen van roken meer aandacht verdienen, naast de lichamelijke schade. Zij pleiten voor ondersteuning bij stoppen zonder mensen te stigmatiseren en voor preventie van nicotineverslaving onder jongeren. Het sociale imago van roken vraagt volgens hen om herziening: samen een sigaret opsteken betekent niet dat roken op langere termijn beschermt tegen eenzaamheid.

Bronnen

0
Deel via