Oudere rokers voelen zich gemiddeld eenzamer dan niet-rokers en worden sneller eenzamer. Een Europees onderzoek zet het sociale imago onder druk.
Roken wordt vaak voorgesteld als een sociale bezigheid, maar een groot onderzoek laat bij oudere volwassenen een ander patroon zien. Mensen die rookten, voelden zich gemiddeld eenzamer dan mensen die niet rookten. Gedurende de daaropvolgende twee jaar nam hun eenzaamheid bovendien sterker toe. De bevindingen werden gepresenteerd tijdens het congres van de European Respiratory Society in Barcelona.
Onderzoekers onder leiding van Keir Philip van Imperial College London analyseerden gegevens van ruim 50.000 deelnemers uit vijftien landen aan het SHARE-onderzoek naar gezondheid en ouder worden. Hun gemiddelde leeftijd was 67 jaar. Bij aanvang rookte 22 procent en had bijna de helft meer dan twee chronische aandoeningen. Eenzaamheid werd gemeten met vragen over het missen van gezelschap en gevoelens van uitsluiting en afzondering. Twee jaar later werd dezelfde vragenlijst opnieuw afgenomen.
Het verband bleef bestaan nadat rekening was gehouden met verschillende andere kenmerken, waaronder leeftijd, geslacht en de aanvankelijke mate van eenzaamheid. De verschillen waren klein, maar statistisch significant. Ook tussen Europese regio’s varieerden de resultaten slechts beperkt. Daarmee sluiten de bevindingen aan bij eerder onderzoek in Engeland en lijken ze niet uitsluitend samen te hangen met de rookcultuur van één land.
De onderzoekers noemen verschillende mogelijke verklaringen. Aandoeningen door roken kunnen de mobiliteit en het uithoudingsvermogen beperken, waardoor sociale activiteiten moeilijker worden. Daarnaast kunnen mensen die roken bepaalde ontmoetingsplaatsen minder aantrekkelijk vinden wanneer daar niet gerookt mag worden. Deze verklaringen zijn aannemelijke mechanismen, maar werden met dit onderzoek niet afzonderlijk bewezen.
Het gaat om observationeel onderzoek: de resultaten tonen een verband, geen sluitend bewijs dat roken de toegenomen eenzaamheid veroorzaakt. Ook kan uit deze studie niet worden afgeleid dat stoppen met roken eenzaamheid vanzelf vermindert. De bevindingen betreffen vooral oudere volwassenen en mogen niet zonder meer worden toegepast op alle leeftijdsgroepen.
De onderzoekers en longspecialisten vinden wel dat de mogelijke sociale gevolgen van roken meer aandacht verdienen, naast de lichamelijke schade. Zij pleiten voor ondersteuning bij stoppen zonder mensen te stigmatiseren en voor preventie van nicotineverslaving onder jongeren. Het sociale imago van roken vraagt volgens hen om herziening: samen een sigaret opsteken betekent niet dat roken op langere termijn beschermt tegen eenzaamheid.
Bronnen
- Roken maakt eenzamer
Inter Press Service — 8 september 2026Beschrijft het Europese onderzoek naar roken en eenzaamheid en bespreekt mogelijke verklaringen voor het gevonden verband.
- Smoking leads to increased loneliness
European Respiratory Society — 7 september 2026Officieel nieuwsbericht over de congrespresentatie, onderzoeksopzet en oproep om rokers zonder stigmatisering bij stoppen te ondersteunen.
- Europe-wide study provides new insights into relationship between smoking and loneliness
Imperial College London — 15 september 2026Toelichting van de betrokken universiteit op het onderzoek onder oudere volwassenen en de samenhang tussen roken en eenzaamheid.
- Smoking's social myth challenged as 50,000-person study links it to loneliness
Medical Xpress — 6 september 2026Brengt de onderzoeksbevindingen en de mogelijke invloed van rookgerelateerde aandoeningen op sociale deelname onder de aandacht.
- Smoking linked to increased loneliness, study shows
News-Medical — 6 september 2026Beschrijft de deelnemers, de meting van eenzaamheid en het verband dat na correctie voor andere factoren bleef bestaan.
- Smoking Linked to Increased Loneliness, Social Isolation
Respiratory Therapy — 10 september 2026Vakbericht over de tweejarige opvolging, mogelijke sociale gevolgen van rookgerelateerde ziekten en het belang van rookstopondersteuning.
- Older Smokers Reported Higher Loneliness Than Nonsmokers Across Fifteen Countries in a 50,000 Person European Survey
Medical Daily — 8 september 2026Bespreekt de bevindingen met nadruk op de oudere onderzoekspopulatie en het onderscheid tussen samenhang en oorzaak.
- Roken zou ook eenzamer maken
Medipedia — 15 september 2026Nederlandstalig gezondheidsbericht over het Europese onderzoek naar het verband tussen roken en toenemende gevoelens van eenzaamheid.
- Illegale sigarettenfabrieken rukken op in EU
TabakNee — 11 september 2026Nieuwsverzameling met een afzonderlijke bespreking van het onderzoek naar roken en toenemende eenzaamheid bij oudere volwassenen.
- Fumare potrebbe aumentare il rischio di sentirsi soli
ANSA — 7 september 2026Italiaans nieuwsbericht over de onderzoeksresultaten en de herhaalde meting van eenzaamheid bij deelnemers uit vijftien landen.
- Fumare aumenta la solitudine e isola le persone, non è più un’attività «sociale»
Corriere della Sera — 7 september 2026Bespreekt mogelijke sociale gevolgen van roken bij oudere mensen.
- “Fumare non è un’attività sociale”. Ecco perché, al contrario, per gli scienziati rende più soli
La Stampa — 8 september 2026Bericht over de Europese congrespresentatie die het gangbare beeld van roken als sociale activiteit ter discussie stelt.
- Smoking is making you lonely: study
New York Post — 7 september 2026Publieksbericht over de samenhang tussen roken en eenzaamheid op basis van het onderzoek onder ruim 50.000 deelnemers.
