Rookvrij

Nieuws

Queensland sluit 148 illegale shops

Queensland pakt de illegale tabaks- en vapehandel hard aan: 148 winkels dicht, miljoenen aan producten in beslag en handelaren die uitwijken naar internet.

In Queensland is in korte tijd een van de grootste acties ooit tegen illegale tabaks- en vapehandel uitgevoerd. Onder de nieuwe Tobacco and Other Smoking Products-wetgeving kan Queensland Health winkels die betrapt worden op illegale verkoop nu direct tot negentig dagen sluiten, zonder tussenkomst van de rechter. In de eerste tien dagen van Operation Major zijn 148 winkels in de hele staat geraakt door sluitingsbevelen. Daarbij gaat het niet alleen om tabakszaken, maar ook om ogenschijnlijk onschuldige winkels die zich voordeden als cadeau- of dierenwinkels.

Tijdens de operatie namen inspecteurs en politie meer dan 11,8 miljoen sigaretten, 1,7 ton losse tabak, 87.000 vapes, liters vapevloeistof en honderdduizenden nicotinepouches in beslag. De straatwaarde wordt op ruim 15,7 miljoen Australische dollar geschat. De deelstaatregering presenteert de actie als het antwoord op jarenlange groei van een zwarte markt die volgens verschillende schattingen inmiddels een zeer groot deel van de tabaksconsumptie beslaat en nauw verweven is met georganiseerde misdaad. Ook verhuurders worden nu aangepakt: wie bewust illegale verkoop in zijn pand toestaat, riskeert forse boetes en strafrechtelijke vervolging.

Maar het succes aan de voordeur creëert meteen nieuwe problemen. Vrijwel direct na de invallen duiken overal in met name de Gold Coast flyers op met QR-codes die naar websites en versleutelde chatgroepen leiden. Daar worden dezelfde illegale vapes, tabak en nicotinezakjes aangeboden, inclusief same-day delivery en bezorging vanuit kofferbakken of via koeriers. Onderzoekers en journalisten beschrijven hoe een levendige ondergrondse markt ontstaat: fysieke winkelpuien verdwijnen, maar de handel verplaatst zich naar online kanalen, sociale media en straathandel.

Gezondheidsexperts spreken daarom van een ‘whack-a-mole’-effect: elke harde klap op de ene plek zorgt voor nieuwe uitwassen ergens anders. Tegelijkertijd benadrukken zij dat langdurige en consequente handhaving wél nodig is om de aantrekkelijkheid en winstgevendheid van de illegale markt structureel terug te dringen. De hoop is dat, als Queensland dit beleid volhoudt en andere staten volgen, de zwarte markt kleiner wordt, legale verkoop weer terrein wint en minder jongeren in aanraking komen met goedkope illegale nicotineproducten.

De komende maanden zal blijken of de combinatie van zware sluitingsbevoegdheden, strafbare verhuur aan illegale handelaren en voortdurende controles voldoende is om de online verschuiving bij te benen. Voorlopig is duidelijk dat Queensland de toon zet met de strengste aanpak van illegale tabak en vapes in Australië tot nu toe, terwijl opsporingsdiensten en beleidsmakers zoeken naar manieren om ook de digitale schaduwhandel effectief te raken.

Bronnen