Een kleine gerandomiseerde studie suggereert dat psilocybine met gedragstherapie effectiever kan zijn dan nicotinepleisters bij stoppen met roken.

Een opvallende nieuwe studie over stoppen met roken. Hierin staat niet opnieuw een variant op nicotinevervanging centraal, maar psilocybine in combinatie met cognitieve gedragstherapie. In het onderzoek kregen volwassen rokers óf een eenmalige hoge dosis psilocybine in een begeleide therapeutische setting, óf een gebruikelijke behandeling met nicotinepleisters, terwijl beide groepen hetzelfde traject van gedragstherapie volgden.

Juist die opzet maakt de vergelijking interessant: het verschil zat niet in de begeleiding, maar in de biologische en psychologische ingreep zelf. Na zes maanden bleek de groep die psilocybine kreeg duidelijk vaker langdurig abstinent van sigaretten dan de groep die nicotinepleisters gebruikte. Dat resultaat wordt in veel artikelen neergezet als een potentieel keerpunt, vooral omdat bestaande stopmethoden voor veel rokers op langere termijn onvoldoende effect hebben. Tegelijk is het beeld minder simpel dan sommige koppen suggereren. Het gaat om een kleine pilotstudie met een beperkte en selecte groep deelnemers, zonder blindering, waardoor verwachtingen van deelnemers een rol kunnen hebben gespeeld. Ook is psilocybine geen laagdrempelig hulpmiddel dat mensen zelfstandig kunnen inzetten, maar een stof die in deze context alleen binnen een strak begeleid behandelprogramma werd gebruikt.

De mogelijke werking lijkt bovendien anders dan die van nicotinevervanging: waar pleisters vooral ontwenningsverschijnselen en craving moeten dempen, zou psilocybine eerder een mentale verschuiving kunnen ondersteunen waarmee mensen hun relatie tot roken herzien. Dat maakt de uitkomst wetenschappelijk relevant, maar nog niet rijp voor brede toepassing. De studie laat vooral zien dat er ruimte is voor nieuwe benaderingen van verslaving, juist op een terrein waar de bestaande behandelopties al jaren bekend zijn en de terugval hardnekkig blijft. De ondertoon in de meeste berichtgeving is daarom tweeledig: er is serieuze reden om dit verder te onderzoeken, maar het is te vroeg om te doen alsof hiermee al een nieuwe standaardbehandeling voor stoppen met roken is gevonden.

Bronnen