Nieuwe cijfers over rokende en vapende jongeren leiden tot oproepen om nicotineproducten strenger te reguleren of volledig voor nieuwe generaties te verbieden.
Nederland raakt steeds verder verwijderd van het streven naar een rookvrije generatie. Uit een peiling onder tweeduizend Nederlanders komt naar voren dat ongeveer 40 procent van de jongvolwassenen tussen 18 en 29 jaar weleens rookt of vapet. Onder 30- tot 44-jarigen bedraagt dit aandeel ongeveer 30 procent, tegenover 17 procent bij 45-plussers en 10 procent bij mensen van zestig jaar en ouder. Deze cijfers staan ver af van het doel uit het Nationaal Preventieakkoord om in 2040 geen rokende jongeren meer te hebben en het roken onder volwassenen tot maximaal 5 procent terug te dringen.
Vooral de snelle verspreiding van vapes onder jongeren baart artsen en verslavingsdeskundigen zorgen. Nicotine kan al binnen korte tijd tot afhankelijkheid leiden, terwijl het jonge brein extra gevoelig is voor beloning, groepsdruk en impulsief gedrag. Kinderartsen zien jongeren met luchtwegklachten, ontwenningsverschijnselen, concentratieproblemen en psychische klachten. Ook bestaat veelvuldig dubbelgebruik: een groot deel van de jongeren die regelmatig vapet, rookt daarnaast sigaretten.
Sociale media spelen volgens de peiling een belangrijke rol bij de normalisering en verkoop van nicotineproducten. Ongeveer driekwart van de jongvolwassenen ziet online beelden van roken of vapen. Een derde zegt hierdoor zelf in de verleiding te zijn gebracht en een aanzienlijk deel koopt sigaretten of vapes via sociale media, ondanks het verbod op onlineverkoop. Nieuwe smartvapes met lichtjes, spelletjes en andere interactieve functies lijken bovendien bewust ontworpen om kinderen en tieners aan te spreken.
Kinderlongarts Noor Rikkers en andere betrokken artsen pleiten daarom voor veel strengere maatregelen. Genoemd worden een verbod op alle nicotinehoudende producten, een verkoopverbod voor mensen onder de 21 jaar en een generatiegebonden verbod waarbij nicotineproducten nooit meer legaal worden verkocht aan mensen die na een bepaalde datum zijn geboren. Voorstanders vinden dat afzonderlijke regels voor sigaretten, vapes en nicotinezakjes onvoldoende werken, omdat fabrikanten telkens nieuwe producten ontwikkelen en jongeren gemakkelijk tussen producten wisselen.
Andere commentatoren waarschuwen dat een verbod alleen het probleem niet oplost. Zij vragen om een bredere aanpak van verslaving, met aandacht voor sociale media, handhaving, opvoeding, voorlichting en professionele hulp bij stoppen. Verboden kunnen de beschikbaarheid beperken en een maatschappelijke norm stellen, maar zonder effectieve controle dreigen illegale verkoop en handel via sociale kanalen door te gaan.
Ook internationaal worden strengere maatregelen voorbereid. Vietnam wil het bestaande verbod op e-sigaretten, verhitte tabaksproducten en andere nieuwe tabaksproducten steviger in de wet verankeren. Daarnaast moet het uitstallen van tabaksproducten bij groothandels en winkels worden verboden. De maatregelen zijn vooral bedoeld om te voorkomen dat een nieuwe generatie jongeren nicotine gaat gebruiken en verslaafd raakt.
Bronnen
- Er moet een algeheel rookverbod komen voor mensen onder de 21 jaar
De Gelderlander — 29 augustus 2026Lezers en deskundigen bespreken een leeftijdsgrens van 21 jaar tegen roken en vapen.
- Voer vooral strijd tegen verslavingen in plaats van tegen roken alleen
Reformatorisch Dagblad — 25 augustus 2026Commentaar bepleit een brede aanpak van nicotineverslaving, sociale media, voorlichting en jongerenbescherming.
- Verbied vapes en sigaretten, voor het te laat is voor de volgende generaties
Nederlands Dagblad — 24 augustus 2026Commentaar roept op nieuwe generaties wettelijk te beschermen tegen sigaretten, vapes en nicotineverslaving.
- Nicotine voor jongeren verbieden? ‘Mijn kind is gaan roken, ik kan wel janken!’
De Stentor — 25 augustus 2026Podcastdeelnemers bespreken een nicotineverbod, ouderlijke zorgen en de vraag of verboden werkelijk effectief zijn.
- Lijkt plan voor rookvrije generatie in rook op te gaan?
NPO Radio 1 — 24 augustus 2026Deskundigen bespreken nicotineverslaving, kindgerichte vapes, ouderlijke invloed en tekortschietende voorlichting aan jongeren.
- Praat mee: Moet er een verbod komen op alle producten die nicotine bevatten?
De Telegraaf — 24 augustus 2026Lezers geven hun mening over een algeheel nicotineverbod na zorgwekkende cijfers onder jongvolwassenen.
- Praat mee: Alleen een verbod op alle producten die nicotine bevatten, helpt om roken uit te bannen
Algemeen Dagblad — 24 augustus 2026Lezers discussiëren over een volledig nicotineverbod als middel om de rookvrije generatie dichterbij te brengen.
- Er moet een verbod komen op alle producten die nicotine bevatten
De Gelderlander — 24 augustus 2026Een lezersstelling vraagt om een algemeen verbod op nicotineproducten ter bescherming van nieuwe generaties.
- Er moet een verbod komen op alle producten die nicotine bevatten
BN DeStem — 24 augustus 2026Lezers reageren op het voorstel om sigaretten, vapes en andere nicotineproducten volledig te verbieden.
- Rookvrije generatie nog ver weg: 4 op de 10 jongvolwassenen roken of vapen
Metro — 24 augustus 2026Peiling toont veel nicotinegebruik, grote invloed van sociale media en groeiende zorgen over smartvapes.
- 40% van jongvolwassenen roken of vapen: social media verleidt een derde
Upday — 24 augustus 2026Onderzoek wijst op veel roken en vapen, online verleiding en illegale verkoop via sociale media.