Rookvrij

Nieuws

Plan voor vrije nicotinemarkt

De Australische oppositie wil vapes en nicotinezakjes legaliseren, reguleren en belasten. Gezondheidsorganisaties vrezen een nieuwe generatie verslaafden.

Naast een drastische verlaging van de sigarettenaccijns wil de Australische oppositie de verkoop van vapes en nicotinezakjes aan volwassenen legaliseren, reguleren en belasten. De Coalition presenteert beide maatregelen als onderdelen van één strategie om de omvangrijke illegale nicotinemarkt terug onder controle van de overheid te brengen.

Vapes zijn in Australië momenteel uitsluitend via apotheken legaal verkrijgbaar voor therapeutisch gebruik, terwijl nicotinezakjes in beginsel verboden zijn. In de praktijk zijn beide producten op grote schaal verkrijgbaar via tabakswinkels, gemakswinkels en informele verkoopkanalen. Volgens de oppositie bewijst die situatie dat het restrictieve model is mislukt en vooral de inkomsten van illegale handelaren en georganiseerde misdaad vergroot.

De Coalition wil gereguleerde verkoop aan volwassenen toestaan, leeftijdsgrenzen handhaven en productnormen invoeren. Voor e-liquids wordt een lage accijns van 50 cent per milliliter voorgesteld. Nicotinezakjes zouden met 2,5 cent per milligram nicotine worden belast. Samen met de accijns op sigaretten verwacht de oppositie dat deze heffingen de overheid miljarden aan inkomsten opleveren die nu in het illegale circuit verdwijnen.

De hervorming wordt als schadebeperking verkocht: volwassen rokers zouden gemakkelijker kunnen overstappen op producten zonder tabaksverbranding. Die voorstelling laat echter een essentieel deel van het probleem buiten beeld. Vapes en nicotinezakjes zijn geen neutrale consumentenproducten, maar middelen waarmee zeer snel hoge doses nicotine kunnen worden toegediend. Ze kunnen een zware en langdurige afhankelijkheid veroorzaken en zijn door smaken, vormgeving en discreet gebruik bijzonder aantrekkelijk voor jongeren.

Legaliserende regulering kan bepaalde risico’s van illegale producten verminderen, bijvoorbeeld door eisen te stellen aan ingrediënten, verpakkingen en productie. Zij voorkomt echter niet automatisch dat de totale nicotinemarkt groeit. Een groter aantal verkooppunten en een commerciële markt geven producenten een direct belang bij het aantrekken en vasthouden van zoveel mogelijk gebruikers. Daarmee dreigt de overheid een illegale markt niet alleen te vervangen door een gereguleerde markt, maar tegelijkertijd een bredere legale afzetmarkt voor verslavende producten te scheppen.

Cancer Council Australia en Quit waarschuwen daarom dat de combinatie van goedkopere sigaretten en gemakkelijker verkrijgbare alternatieve nicotineproducten een nieuwe generatie nicotineafhankelijke gebruikers kan opleveren. Ook andere gezondheidsorganisaties vrezen dat de plannen stoppen ontmoedigen, nicotinegebruik normaliseren en jongeren via nieuwe producten naar blijvend gebruik leiden.

De politieke discussie draait ten onrechte vooral om de tegenstelling tussen verboden en legaliseren. Beslissend is welke regels aan een eventuele markt worden gesteld. Strenge leeftijdscontrole, neutrale verpakkingen, een verbod op smaken en kindgerichte vormgeving, beperking van het nicotinegehalte, een beperkt aantal verkooppunten, een reclameverbod en onafhankelijk toezicht zijn noodzakelijk om commerciële uitbreiding tegen te gaan. Zonder zulke waarborgen verandert regulering gemakkelijk in normalisering.

Ook de voorgestelde belastingtarieven verdienen kritiek. Wanneer de heffing bewust laag wordt gehouden om legale producten aantrekkelijker te maken, kunnen vapes en nicotinezakjes goedkoop en laagdrempelig worden. De overheid moet illegale handel bestrijden, maar mag daarbij niet afhankelijk worden van belastinginkomsten uit een groeiend aantal nicotinegebruikers. Het uiteindelijke doel moet minder nicotineverslaving zijn, niet uitsluitend een verschuiving van illegale naar legale verkoop.

Bronnen

0
Deel via