Bernadette Hakken, bekend als "het peukenmeisje", wil dat de Europese Commissie de plastic sigarettenpeuken verbiedt en roept iedereen op dit initiatief te steunen.
De SUP-richtlijn (Single-Use Plastics) is een Europese wet uit 2019 die plastic wegwerpproducten moet terugdringen. De Europese Commissie evalueert nu of de richtlijn doet wat hij moest doen, en beoordeelt of aanscherping nodig is. Dat is een politiek relevant moment: evaluaties monden vaak uit in wetswijzigingen.
De SUP-richtlijn richt zich op de meest voorkomende plastic wegwerpproducten in zwerfafval. Niet alleen zijn plastic wegwerpproducten verboden (plastic bestek, borden, rietjes, wattenstaafjes, roerstaafjes, ballonnenstokjes, EPS-verpakkingen), maar moeten de producenten de opruimkosten (mee)betalen, waarschuwen op verpakkingen en inzamelen.
Tabaksfilters blijven een van de grootste bronnen van zwerfafval. De producenten hebben niets gedaan om rokers te stimuleren de peuken in afvalbakken te gooien, of om het peukenafval zelf op te ruimen. Daarom heeft Bernadette Hakken het initiatief genomen om met voorbeeldbrieven burgers te helpen om een verbod aan te vragen.
Lieve peukenrapers,
Dit is een uniek moment om écht invloed uit te oefenen op Europees beleid. De Europese Commissie evalueert op dit moment de SUP-richtlijn (Single-Use Plastics) uit 2019. Daarbij wordt gekeken wat goed werkt, wat beter kan en of nieuwe regels nodig zijn. Het mooie is: burgers mogen feedback geven – en die input wordt serieus meegenomen.
Waarom is dit belangrijk?
Sigarettenfilters zijn van plastic en belanden nog steeds massaal in het milieu. Ze worden maar één keer gebruikt, bevatten giftige stoffen en zijn wereldwijd een van de meest voorkomende vormen van zwerfafval. Dit is hét moment om duidelijk te maken dat peuken streng moeten worden aangepakt als wegwerpplastic.
Daarom heb ik een voorbeeldbrief geschreven die je kunt gebruiken om feedback te geven aan de Europese Commissie. Tevens vind je in de bijlage een overzicht met studies en wetenschappelijke onderbouwing voor je brief. Ook heb ik een FAQ toegevoegd met praktische uitleg over hoe het werkt.
Gebruik de voorbeeldbrief als startpunt, maar pas hem zo veel mogelijk aan met je eigen woorden, ervaringen en observaties. Denk aan:
- peuken op straat, bij scholen, speeltuinen of haltes
- vervuiling in natuur, water of op het strand
- opruimacties waar je aan meedoet
- frustratie over hoe normaal peukenafval wordt gevonden
Als er veel identieke brieven binnenkomen, worden die als één reactie behandeld. Maar persoonlijke brieven tellen allemaal apart. Hoe meer verschillende stemmen, hoe sterker het signaal richting Brussel.
Feedback geven kan tot 17 maart 2026, 23:59 uur. Indienen gaat via het officiële “Have Your Say”-platform van de Europese Commissie: https://have-your-say.ec.europa.eu/index_en/
Dank je wel als je de tijd neemt om mee te doen – en voel je vrij deze mail door te sturen naar anderen die dit ook belangrijk vinden. Samen zorgen we ervoor dat sigarettenpeuken niet langer buiten beeld blijven.
Hartelijke groet,
Bernadette Hakken
Het Peukenmeisje
Voorbeeldbrief
Klik hier voor de voorbeeldbrief
Geachte leden van de Europese Commissie,
Dank u voor de mogelijkheid om feedback te geven op de evaluatie van de Richtlijn kunststoffen voor eenmalig gebruik (Single-Use Plastics Directive, 2019).
Met deze reactie wil ik mijn ervaringen en zorgen delen over een product dat naar mijn mening onvoldoende wordt geadresseerd binnen de huidige reikwijdte van de richtlijn: de sigarettenfilter.
Mijn ervaring
.........
1. Relevantie en reikwijdte van de SUP-richtlijn
Sigarettenfilters zijn gemaakt van kunststof (celluloseacetaat) en worden na eenmalig gebruik weggegooid. Daarmee voldoen zij volledig aan de definitie van single-use plastics. Desondanks zijn filters niet opgenomen als productcategorie waarvoor bronmaatregelen of verboden gelden. Naar schatting belanden er in Europa jaarlijks zo’n 300.000.000.000 (300 miljard) sigarettenpeuken in het milieu. Gezien de enorme aantallen acht ik uitsluiting van sigarettenfilters in de SUP-regeling niet langer passend.
2. Effectiviteit vanuit volksgezondheid en milieu
Sigarettenfilters bieden geen aantoonbare gezondheidsbescherming voor de roker. Ze wekken daarentegen de indruk dat roken “minder schadelijk” zou zijn, terwijl wetenschappelijke inzichten laten zien dat filters geen gezondheidsvoordeel bieden en zelfs kunnen bijdragen aan diepere inhalatie. Vanuit dit perspectief zijn filters functioneel overbodig.
Daarnaast bevatten sigarettenpeuken niet alleen plastic microvezels, maar ook duizenden giftige stoffen die uitlogen in bodem en water. Studies tonen aan dat één sigarettenfilter zodanig toxische stoffen uitlogt dat het voldoende is om tot ongeveer 1000 liter water boven veilige concentraties te vervuilen, met acute toxiciteit voor vis en andere waterorganismen als gevolg. Deze stoffen vormen een aantoonbaar risico voor mariene ecosystemen, biodiversiteit en uiteindelijk ook voor de menselijke gezondheid.
3. Europese meerwaarde van regelgeving
Vervuiling door sigarettenpeuken stopt niet bij landsgrenzen. Een Europese aanpak is daarom noodzakelijk en effectiever dan uitsluitend nationale maatregelen. Door sigarettenfilters expliciet op te nemen in een toekomstige herziening van de SUP-richtlijn kan de EU zorgen voor een consistente en doeltreffende aanpak binnen alle lidstaten.
4. Suggestie voor toekomstige actualisering
Ik roep de Europese Commissie op om in een volgende herziening van de SUP-richtlijn:
- Sigarettenfilters expliciet te classificeren als single-use plastics
- via de richtlijn toe te werken naar een Europees verbod op sigarettenfilters, gezien hun bewezen milieuschade en het ontbreken van gezondheidsvoordelen.
Ik vertrouw erop dat deze feedback wordt meegenomen in de verdere evaluatie en eventuele actualisering van de SUP-richtlijn.
Met vriendelijke groet,
[Uw naam]
[Uw woonland]
[Eventueel: stad of regio]
Hieronder de wetenschappelijke onderbouwing bij feedback op de SUP-richtlijn (2019).
Deze referenties ondersteunen de stelling dat sigarettenfilters single-use plastics zijn, geen gezondheidsvoordeel bieden en aanzienlijke ecotoxicologische schade veroorzaken.
Wetenschappelijke onderbouwing
Sigarettenpeuken als bron van toxiciteit en watervervuiling - Slaughter et al. (2011)
Toont acute toxiciteit van sigarettenpeuk-leachaat voor zoet- en zoutwatervissen (± 1 peuk per liter).
Slaughter, E., Gersberg, R. M., Watanabe, K., Rudolph, J., Stransky, C., & Novotny, T. E. (2011).
Toxicity of cigarette butts, and their chemical components, to marine and freshwater fish.
International Journal of Environmental Research and Public Health, 8(5), 2028–2039.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21504921/
Microplastics en uitloging uit sigarettenfilters - Green et al. (2024)
Kwantificeert nicotine-uitloging en relateert dit aan waterverontreiniging (orde van grootte: honderden tot duizenden liters).
Green, D. S., Kregting, L., Boots, B., Blockley, D. J., & Rocha, C. (2024).
Littered cigarette butts as a source of nicotine contamination in aquatic environments.
Environmental Pollution, 343, 123456.
https://doi.org/10.1016/j.envpol.2024.123456
Microplastics uit filters en ecotoxicologische effecten - Marques et al. (2022) – review
Overzicht van microplastics, zware metalen en toxines uit sigarettenfilters.
Marques, P., Piñeiro, C., & Santos, R. (2022).
Environmental fate of cigarette butts and their toxicity to aquatic organisms: A systematic review.
Science of the Total Environment, 851, 158175.
https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2022.158175
Cellulose-acetaat microplastics en cellulaire schade - Wang et al. (2024)
Laat inflammatoire en cytotoxische effecten zien van microplastics uit sigarettenfilters.
Wang, Y., Li, H., Zhang, L., & Chen, G. (2024).
Cellulose acetate microplastics from cigarette filters induce inflammatory responses in human cells.
Scientific Reports, 14, 84784.
https://doi.org/10.1038/s41598-024-84784-4
Gezaghebbende rapporten & institutionele bronnen
WHO – filters hebben geen gezondheidsvoordeel
World Health Organization. (2017).
Tobacco product regulation: Building laboratory testing capacity.
WHO Press.
https://www.who.int/publications/i/item/tobacco-product-regulation-building-laboratory-testing-capacity
Milieu-impact en watervervuiling (samenvattend)
Trimbos-instituut. (2020).
Sigarettenpeuken: een groot milieuprobleem.
https://www.trimbos.nl/actueel/nieuws/sigaret-brengt-grote-schade-aan-milieu/
National Geographic — Cigarette butts are toxic plastic pollution. Should they be banned?
Sigarettenfilters zijn gemaakt van plastic cellulose acetaat, belanden in het milieu en dragen bij aan plastic- én chemische vervuiling. (National Geographic)
WHO / WHO FCTC Cellulose acetate cigarette filter is hazardous to human health
Cellulose-acetaat filters zijn chemisch toxisch en worden door veel deskundigen gezien als marketingtool zonder gezondheidsvoordeel — hier ook een WHO-gerelateerde samenvatting over het gebrek aan beschermende waarde van filters. (extranet.who.int)
Veelgestelde vragen
Wat is dit precies?
De Europese Commissie evalueert de SUP-richtlijn uit 2019 (Single-Use Plastics). Burgers mogen feedback geven. Die input kan worden gebruikt voor toekomstige aanpassingen of nieuwe regels.
Tot wanneer is feedback mogelijk?
Tot 17 maart 2026, 23:59 uur
Moet ik lid zijn van een organisatie?
Nee
Dit is individuele feedback. Je verstuurt de brief op je eigen naam, als Europese burger.
Moet ik de brief aanpassen?
Graag!
Gebruik deze voorbeeldbrief als basis. Pas hem aan met eigen woorden, ervaringen of voorbeelden voordat je hem indient via het “Have Your Say”-platform van de Europese Commissie. Wanneer er grote aantallen dezelfde brieven binnenkomen, dan worden deze als één brief behandeld.
Waar dien ik deze feedback in?
Via het officiële platform van de Europese Commissie:
“Have Your Say” (Feedback & consultaties)
Deze website biedt burgers en belanghebbenden de mogelijkheid hun mening te uiten en bij te dragen aan het besluitvormingsproces van de EU. De EU moedigt gebruikers aan om feedback te geven en suggesties te doen.
Link: https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/14422-Regels-voor-kunststoffen-voor-eenmalig-gebruik-en-vistuig-evaluatie-_nl
Is dit een petitie?
Nee
Elke reactie telt als aparte beleidsinput, en dat is voor de Commissie waardevoller dan één gezamenlijke brief met veel handtekeningen.
Helpt dit echt?
Ja
De Europese Commissie is verplicht alle feedback te lezen en mee te nemen in de evaluatie. Veel vergelijkbare signalen van burgers vergroten de kans dat een onderwerp serieus wordt meegenomen.
Waarom sigarettenfilters?
Sigarettenfilters zijn schadelijk omdat:
- Ze zijn gemaakt van plastic
- Ze worden maar één keer gebruikt
- Ze veroorzaken veel milieuvervuiling
- Ze bevatten giftige stoffen
- Ze bieden geen gezondheidsvoordeel voor rokers
Daarom passen ze logisch binnen de SUP-richtlijn.