Column Noks Nauta | Ziekenhuizen en zorginstellingen zeggen rookvrij te zijn, maar rokers blijven er roken. Tijd voor juridische acties voor veilige toegang tot zorg.

Er zijn in Nederland circa 1,2 miljoen mensen met astma, COPD, long- en luchtwegallergieën of vergelijkbare gevoeligheden. Zij worden bij het ongewenst meeroken vaak benauwd en ervaren dus gezondheidsklachten. Mevrouw Noks Nauta is een van die mensen. Zij maakt regelmatig mee dat rokers en mensen om hen heen dit niet begrijpen.

Gelukkig kom ik er niet zo vaak, maar laatst moest ik weer voor een kleine ingreep naar het Diakonessenhuis in Utrecht. Het hele terrein staat er vol met borden van de Rookvrije Generatie. Maar de keren dat ik er kom, lopen er altijd bezoekers en ook opgenomen patiënten te roken. Ze staan naast de ingang en bij de bankjes. Als ik aan kom lopen en er is een roker in mijn buurt (vaak vanaf circa 20 meter al), ga ik hoesten en word ik benauwd. Zo’n hoestbui met benauwdheid duurt soms wel 20 minuten en ik kan dan bijna niet praten. Ik heb al diverse malen met de klachtenfunctionaris gesproken en met de facilitaire dienst. Iedereen wil ook dat het terrein rookvrij wordt, maar het lukt niet.

Noks Nauta
Noks Nauta

Begin februari kwam ik daar dus weer aan, begon acuut te hoesten en vroeg (met moeite) aan de persoon bij de receptie om iemand van de bewaking te bellen die de roker zou kunnen aanspreken. Tegen de tijd dat zo iemand komt is de sigaret al op …. Toen ik later naar huis ging, zag ik al door het glas van de voordeur dat er rokers waren, onder andere iemand in kamerjas, een patiënt dus, op het eerste bankje. Ik meldde me weer aan de receptie, maar de medewerker reageerde lauw. Ik wachtte tot die patiënt zijn sigaret op had en ging toen naar buiten Hij was echter niet de enige roker en ik werd weer benauwd.

Toen was ik het opeens zo zat! De rokers (verslaafden) worden gedoogd, en ik moet die benauwdheid steeds weer ondergaan, bij elk bezoek? Dat is toch de omgekeerde wereld? Het gaat hier over een ziekenhuis en ik kan niet veilig naar binnen en naar buiten. Voor mensen met andere beperkingen, bijvoorbeeld als ze in een rolstoel zitten, moet de ingang toch toegankelijk zijn? Ik begon met mijn zoveelste mail aan de klachtenfunctionaris. Daarop kreeg ik een vriendelijke mail waaruit de onmacht heel duidelijk naar voren kwam. We willen wel, maar…

En daarna, vanuit het idee van mijn recht op een veilige en toegankelijke ingang, heb ik mijn rechtsbijstandsverzekering gebeld. Na een lange wachttijd aan de lijn en een lang gesprek met een niet-juridisch geschoolde intaker, die toen moest overleggen met een jurist, kreeg ik een dossier in Mijn Zaak. Ik heb mijn verhaal verzonden en de jurist reageerde: u kunt het beste een formele klacht indienen.

Die klacht heb ik nu opgeschreven, uitgebreid met o.a. bijlagen over het juridisch kader van het rookvrij maken van ziekenhuisterreinen en een stuk over het implementeren van rookvrije terreinen. Nee, gemakkelijk is het niet. Maar ik ga er nu voor! Ik zal de uitkomsten hier melden.

Toen dacht ik: wat zou het fijn zijn als heel veel mensen zo’n klacht indienen bij hun ziekenhuis of zorginstelling! Dat heel veel mensen hun recht op een veilige en dus rookvrije ingang claimen. De tekst van mijn brief kan ik natuurlijk ter beschikking stellen. Als we met velen dit gaan doen, kunnen ze er niet meer omheen, toch?