Nieuwe data tonen hoeveel verkooppunten van nicotineproducten rond scholen liggen, wat de blootstelling van jongeren vergroot.
Inzicht in de nabijheid van verkooppunten van nicotineproducten rond scholen laat zien hoe alledaags en toegankelijk deze producten zijn voor jongeren. Met behulp van een interactieve kaart wordt zichtbaar hoeveel winkels in de directe omgeving van scholen tabak of aanverwante producten aanbieden. Daarmee wordt een concreet beeld gegeven van de omgeving waarin jongeren dagelijks bewegen.
De gegevens maken duidelijk dat veel scholen zich bevinden in gebieden met meerdere verkooppunten op korte afstand. Dit vergroot de kans dat jongeren in aanraking komen met nicotineproducten, niet alleen door beschikbaarheid maar ook door zichtbaarheid. De aanwezigheid van deze winkels in de directe leefomgeving verlaagt de drempel om te experimenteren.
De kaart onderstreept dat beleid gericht op het beperken van verkooplocaties een belangrijke rol kan spelen in preventie. Wanneer verkooppunten geconcentreerd blijven rond plekken waar jongeren samenkomen, blijft de invloed van andere maatregelen, zoals voorlichting, beperkt. De fysieke omgeving blijkt daarmee een bepalende factor in gedrag.
Tegelijk laat de analyse zien dat het probleem niet uniform verdeeld is. In sommige gebieden is de dichtheid van verkooppunten aanzienlijk hoger dan in andere, wat leidt tot verschillen in blootstelling tussen jongeren afhankelijk van waar zij naar school gaan. Dit roept vragen op over de effectiviteit van landelijke maatregelen zonder aanvullende lokale sturing.
Het inzicht in de spreiding van nicotineverkoop biedt daarmee een basis voor gerichter beleid. Door niet alleen te kijken naar wie verkoopt, maar ook waar wordt verkocht, ontstaat een beter begrip van hoe toegankelijkheid en omgeving bijdragen aan gebruik. Het maakt zichtbaar dat de strijd tegen roken en vapen niet alleen gaat over individueel gedrag, maar ook over de inrichting van de publieke ruimte.
Bronnen
- Nicotineverkooppunten op de kaart: welke winkels liggen rond de school van jouw kind?
KRO-NCRV Pointer — 10 maart 2026Interactieve kaart toont dichtheid van nicotineverkooppunten rond scholen en mogelijke impact op jongeren.