Ziekenhuizen in heel Nederland meten in één etmaal hoeveel SEH-patiënten nicotine gebruiken, met speciale aandacht voor jongeren en extra focus op rookstopzorg.
In ziekenhuizen door het hele land is een ongekend grootschalig bliksemonderzoek gestart naar nicotinegebruik op de spoedeisende hulp. Op zeker 68 van de 78 SEH’s wordt gedurende precies 24 uur bijgehouden welke patiënten roken, vapen of snus gebruiken, en in hoeverre dat samenhangt met hun acute klachten. Het onderzoek, de VAP-ED-studie, is opgezet door SEH-arts Nicole Kraaijvanger van het LUMC in Leiden en wordt breed gesteund door beroepsverenigingen, het Trimbos-instituut en het preventieplatform Vapen #jouwkeuze.
De aanleiding is tweeledig. Enerzijds zien artsen al jaren dat een groot deel van de spoedpatiënten komt met problemen die direct of indirect aan roken zijn gerelateerd: COPD, hart- en vaatziekten, beroertes en ernstige longontstekingen. Anderzijds melden steeds meer jongeren zich op de SEH met acute longklachten, astma-aanvallen, klaplongen of bloed ophoesten, waarbij artsen een duidelijk verband leggen met intensief vapen en ander nicotinegebruik. Regionale omroepen als RTV Drenthe en Omroep Flevoland leggen in hun berichtgeving vooral de nadruk op deze jonge patiënten, bij wie de schade soms zo ernstig is dat een ic-opname nodig is.
Wat nog ontbreekt, zijn harde cijfers over de impact van nicotine op de acute zorg op één willekeurige dag. Dat is precies wat de VAP-ED-studie moet opleveren. Alle patiënten van 12 jaar en ouder die zich in de onderzoeksperiode op de SEH melden, krijgen een korte vragenlijst over hun nicotinegebruik: sigaretten, vapes, snus of andere producten. Tegelijk wordt geregistreerd met welke klachten zij komen, zodat achteraf zichtbaar wordt hoeveel spoedzorg direct of vermoedelijk samenhangt met nicotine. Die gegevens moeten de basis vormen voor scherper preventiebeleid, betere voorlichting en mogelijk ook aanscherping van regelgeving rond nicotineproducten.
Een belangrijk onderdeel van de actie is dat het niet bij registreren alleen blijft. De deelnemende SEH’s benutten het moment ook om actief stoppen-met-rokenzorg op de kaart te zetten. Patiënten die roken of vapen krijgen minimaal een kort advies volgens de Very Brief Advice-methode, waarin in minder dan een minuut stoppen ter sprake wordt gebracht, plus een warme verwijzing naar rook- of vapestopbegeleiding als zij dat willen. Ziekenhuizen en zorgmedia zoals Skipr en HuisartsVandaag benadrukken dat dit “flashmob-onderzoek” niet alleen inzicht moet geven, maar ook het standaard rookstopadvies op de SEH moet normaliseren.
Regionale en landelijke media geven elk hun eigen accent. De Volkskrant en NOS plaatsen het onderzoek in de bredere context van druk op de zorg en de opmars van vapen, terwijl Leidsch Dagblad en Parool vooral waarschuwen voor de extreem hoge nicotinegehaltes in e-sigaretten en de razendsnelle verslaving bij jongeren. Nieuwe Revu zoomt in op de “frontlinie” van de spoedzorg, waar nicotine inmiddels een structurele factor in het dagelijks werk van SEH-teams is geworden. Overal klinkt dezelfde boodschap: nicotinegebruik is geen onschuldig individueel risico, maar legt een groeiende en meetbare last op de acute zorg, en dat moet met harde data én betere stoppen-met-rokenzorg worden aangepakt.
Bronnen
- NOS — Artsen willen weten hoeveel rokers en vapers in een dag spoedzorg nodig hebben
Landelijk 24-uurs onderzoek op SEH’s naar verband tussen nicotinegebruik en acute klachten, inclusief stoppen-met-rokenadvies. - LUMC — Landelijke studie op Spoedeisende Hulp: aandacht voor nicotinegebruik in de acute zorg
Initiatiefnemers van de VAP-ED-studie leggen uit waarom nicotinegebruik op de SEH systematisch in kaart wordt gebracht. - RTV Utrecht — Diakonessenhuis onderzoekt invloed van roken en vapen op spoedeisende hulp
Utrechtse SEH-artsen onderzoeken één dag lang hoeveel patiënten met nicotinegerelateerde klachten binnenkomen en krijgen advies om te stoppen. - Omroep West — Hoeveel vapers en rokers hebben spoedzorg nodig? Artsen starten onderzoek
Ziekenhuizen in de regio doen mee aan het landelijke bliksemonderzoek naar rokers, vapers en snusgebruikers op de SEH. - RTV Drenthe — Jongeren steeds vaker op SEH met ernstige longklachten: ‘We zien verband met nicotinegebruik’
Drentse ziekenhuizen signaleren meer jongeren met ernstige longklachten door vapen, roken of snus en koppelen dit aan nicotinegebruik. - Risk & Business — Artsen willen weten hoeveel rokers en vapers in een dag spoedzorg nodig hebben
Herwerkt NOS-bericht met nadruk op maatschappelijke en verzekeringsrisico’s van nicotinegerelateerde spoedzorg. - Leidsch Dagblad — Landelijk onderzoek naar vapen en roken op de spoedeisende hulp
Regionale focus op LUMC: artsen waarschuwen dat hoge nicotinegehaltes jongeren razendsnel verslaafd maken. - Het Parool — Amsterdamse ziekenhuizen doen mee aan bliksemonderzoek naar nicotinegebruik van patiënten
Amsterdamse SEH’s benadrukken dat vooral de snelle toename van vapen onder jongeren grote zorgen baart. - Stadindex — Jongeren steeds vaker op SEH met ernstige longklachten: ‘We zien verband met nicotinegebruik’
Nieuwsaggregator bundelt berichten van RTV Drenthe en RTV Utrecht over nicotinegerelateerde SEH-klachten bij jongeren. - Skipr — SEH’s doen bliksemonderzoek naar nicotinegebruik van patiënten
Zorgplatform beschrijft deelname van 68 SEH’s, vragenlijst over nicotinegebruik en inzet op Very Brief Advice. - Omroep Flevoland — Flevoziekenhuis brengt in kaart hoeveel patiënten door roken of vapen op de spoed belanden
Flevoziekenhuis onderzoekt aandeel nicotinegebruikers onder SEH-patiënten en koppelt dat aan extra aandacht voor stoppen-met-roken. - Nieuwe Revu — Nicotine in de frontlinie: spoedzorg onder druk door roken en vapen
Achtergrondstuk over druk op de spoedzorg door nicotinegebruik en motivatie achter het landelijke SEH-onderzoek. - de Volkskrant — Landelijke actie op spoedeisende hulp: artsen onderzoeken impact van vapen en roken op acute zorg
Landelijk overzicht van de VAP-ED-actie, met nadruk op druk op acute zorg en rol van jongeren. - Nationale Zorggids — SEH’s doen onderzoek naar nicotinegebruik patiënten
ANP-bericht: 68 van 78 SEH’s doen mee, iedere patiënt krijgt vragenlijst en rookstopadvies. - Nieuws.nl — Bliksemonderzoek in ziekenhuizen naar nicotinegebruik patiënten
Nieuwsplatform vat ANP-bericht samen over eenmalige landelijke meting van nicotinegebruik op SEH’s. - Rijswijks Dagblad — Bliksemonderzoek in ziekenhuizen naar nicotinegebruik patiënten
Regionale site brengt landelijk ANP-bericht over SEH-onderzoek naar roken, vapen en snusgebruik. - Dagblad van het Noorden — Bliksemonderzoek in ziekenhuizen naar nicotinegebruik patiënten
Noordelijke editie licht deelname van ziekenhuizen in Drenthe uit binnen de landelijke SEH-actie. - De Limburger — Bliksemonderzoek in ziekenhuis Maastricht naar nicotinegebruik patiënten
MUMC+ in Maastricht onderzoekt nicotinegebruik van alle SEH-patiënten en koppelt dat aan stoppen-met-rokenzorg. - Upday — 68 spoedposten ondervragen vandaag massaal patiënten over nicotinegebruik
Kort nieuwsbericht: bijna alle SEH’s vragen een dag lang naar gebruik van sigaretten, vapes en snus. - HuisartsVandaag — Bliksemonderzoek op SEH-afdelingen in ziekenhuizen naar nicotinegebruik patiënten
Vakplatform voor huisartsen schetst doel van de studie en link met stoppen-met-rokenbegeleiding. - Rivas Zorggroep — Landelijke ‘flashmob’ VAP-ED studie op de Spoedeisende Hulp
Beschrijft flashmob-opzet: alle SEH-patiënten vanaf 12 jaar krijgen vragenlijst én rook- of vapestopadvies.