Kathy Hochul, Gouverneur New York

New York wil nicotinezakjes zoals ZYN belasten met 75 procent. Voorstanders wijzen op jeugdgebruik, tegenstanders vrezen meer roken en smokkel.

In New York is een fel debat ontstaan over nicotinezakjes zoals ZYN. Gouverneur Kathy Hochul nam in haar begrotingsvoorstel op dat deze tabaksvrije nicotineproducten onder hetzelfde belastingregime moeten vallen als andere tabaksproducten. Concreet zou dat neerkomen op een belasting van 75 procent van de groothandelsprijs. Daarmee probeert de staat een snel groeiende nicotinemarkt alsnog stevig te reguleren, juist nu traditionele tabaksinkomsten onder druk staan en nieuwe nicotineproducten in populariteit toenemen.

Voorstanders van de maatregel leggen de nadruk op jeugdpreventie. Zij wijzen erop dat nicotinezakjes discreet zijn, makkelijk te gebruiken, vaak aantrekkelijk worden verpakt en snel terrein winnen onder jongeren. In hun ogen is het onverstandig om een nieuw nicotineproduct fiscaal relatief ongemoeid te laten terwijl de verslavingsrisico’s duidelijk zijn. Vanuit dat perspectief is de belastingverhoging bedoeld als rem op toegankelijkheid en normalisering, niet alleen als extra inkomstenbron voor de staat.

Tegenstanders voeren een ander argument aan. Zij stellen dat nicotinezakjes weliswaar verslavend zijn, maar voor volwassen rokers ook een minder schadelijk alternatief kunnen vormen dan sigaretten. Door deze producten net zo zwaar te belasten als traditionele tabak, of zelfs zwaarder te behandelen dan vanuit risicovergelijking logisch zou zijn, zou de staat rokers juist ontmoedigen om over te stappen. Producenten, winkeliers en sommige politici waarschuwen daarom dat de maatregel averechts kan uitpakken en gebruikers terug kan duwen naar sigaretten of naar aankopen buiten het gereguleerde circuit.

Daardoor is de discussie in New York breder geworden dan alleen een belastingkwestie. Het gaat in feite om twee botsende benaderingen van nicotinebeleid. De ene benadering kijkt vooral naar verslaving, jeugdgebruik en het voorkomen van een nieuwe nicotinegeneratie. De andere legt meer nadruk op schadebeperking en wil onderscheid maken tussen zeer schadelijke producten zoals sigaretten en minder schadelijke nicotinevormen zonder tabak. Juist omdat nicotinezakjes tussen die twee denkrichtingen in vallen, is de politieke strijd zo scherp.

In maart kwam er een nieuwe fase toen de Senaat in zijn begrotingsresolutie doorging met het plan om alternatieve nicotineproducten te belasten en de formulering zelfs verbreedde naar nicotine-analogen. Daarmee is duidelijk dat het voorstel niet is verdwenen in de onderhandelingen, maar serieus wordt meegenomen in de begrotingsafwegingen. Of de maatregel uiteindelijk ongewijzigd wordt ingevoerd, hangt af van de uitkomst van de definitieve budgetonderhandelingen. De kern van de recente berichtgeving is intussen helder: New York beweegt richting een forse belasting op nicotinezakjes, maar de vraag of dat vooral jongeren beschermt of juist volwassen rokers schaadt, is nog allerminst beslecht.

Bronnen