Column Alphons Nijpels | Roken waar het niet mag; wat ooit voor (bijna) iedereen normaal was, wordt nu vaker gezien als overlast en maatschappelijk ongewenst gedrag.
Ik moest dezer dagen terugdenken aan het proces dat wij in 1999 voerden tegen de Erasmus Universiteit, waar de regels van de Tabakswet al vele jaren grof werden overtreden, en waar, zelfs na uitgebreid overleg, er geen naleving van de wet en respect voor niet-roken kon worden bereikt.
Er bleef niets anders over dan om via de rechter recht, naleving en respect af te dwingen. Dat proces werd natuurlijk glansrijk gewonnen, en de universiteit, waartoe onder andere het vooraanstaande Erasmus Medisch Centrum behoort, ging af als een gieter. Maar tot op de dag van vandaag schieten ze nog steeds hier en daar tekort. Het Medisch Centrum heeft bijvoorbeeld het voorplein rookvrij verklaard, maar er wordt nog steeds onvoldoende gehandhaafd, waardoor bezoekers regelmatig door schadelijke walmen het centrum moeten betreden.
In het blad van de Erasmus Universiteit verscheen toen onderstaand uitermate zuur commentaar, met grove persoonlijke aanvallen op mij als vertegenwoordiger van Clean Air Nederland. We zijn er toen niet meer op ingegaan, want schoppen naar een tegenstander die al verslagen op de grond ligt, gaat wel erg ver.
En nu ik dit commentaar zoveel jaar later weer lees, komen de (weinige) haren opnieuw rechtop te staan. Zoveel onbegrip, zoveel domheid, zo weinig (academisch) niveau, zoveel gebrek aan schaamte en onvermogen om de hand in eigen boezem te steken, is werkelijk tenenkrommend ongelooflijk.
Het is kenmerkend voor de mentaliteit van toen, waaruit verklaard kan worden hoe moeilijk het is niet-rokenbeleid met succes te voeren. En die mentaliteit is nog steeds aanwezig. En vergis u niet, de schrijver van dat commentaar is niet de eerste de beste: Gert van der Ende is dominee en was toen hoofd krijgsmachtpredikant, en ook zeer invloedrijk binnen de universiteit.
De vraag is natuurlijk interessant of hij nog steeds achter zijn commentaar van toen staat of dat hij inmiddels is bijgedraaid. Maar ik ga hem dat niet meer vragen; de geschiedenis rekent wel met hem af.
1 April
De datum suggereert anderszins, maar het is helemaal niet grappig. En het is ook helemaal niet grappig bedoeld door Fons Niipels, de voorman van de Nederlandse niet-rokersvereniging. Toch heeft hij een kort geding aangespannen tegen de
Erasmus Universiteit dat op 1 april 1999 dient voor de rechtbank in Rotterdam.
De Rotterdamse campus mag dan volhangen met 'niet-roken'-bordjes, maar dat is in de ogen van de redacteur van Opgelucht
niet voldoende. Want gerookt wordt er toch naar het schijnt, en dat kan zo niet langer, vindt 'de Fons'. Hij vindt dat de beveiliging beter moet opletten en overtreders op de campus buiten de hekken of uit Hoboken moet knuppelen.
Eigenlijk is er niks mis met niet roken, maar toch krijg ik van mensen als Nijpels meer kriebels dan van Van Nelle zwaar nare kriebels. Heb ik ook altijd als ik die EO'er Binnendijk zie, of iemand van de Bond tegen het vloeken, of een kruidenthee drinkende veganist die met bomen praat en zich met medicijnwielen bezighoudt.
Ik weet ook wel waar die irritante jeuk vandaan komt. Dat komt omdat de Nijpels van deze wereld net iets te veel overtuigd zijn van hun gelijk. Je kan tegen hun redeneringen net iets te weinig inbrengen. En dat weten ze ook.. Daarbij zijn ze monomaan, hebben ze nog nooit van het woord 'relativeren' gehoord, zijn ze humorloos, en denken ze zich overal mee te kunnen bemoeien tot en met het coverbeleid van dit blad aan toe.
De terreur van niet-rokers als Nijpels is daardoor zo mogelijk groter dan de terreur van rokers. De EUR gaat dat geding natuurlijk gewoon verliezen. En Nijpels kan zich voor zijn achterban op zijn nimmer door sigarenrook besmeurde borstkas slaan. Op naar het volgende tabaksbastion. Vraag ik me nog één ding af. Gaat hij daar met de trein naar toe of in een auto met op de achterruit een sticker tegen rekeningrijden?
Gert van der Ende