Door stijgende prijzen kiezen steeds meer Nederlanders voor goedkope, illegale sigaretten. Zijn deze nog gevaarlijker en ongezonder of juist niet?

Door de scherpe stijging van de sigarettenprijzen kopen veel Nederlandse rokers hun sigaretten in het buitenland. Deze zijn een stuk goedkoper en soms illegaal geproduceerd. De tabaksindustrie probeert al lang de indruk te wekken dat deze illegale sigaretten nog ongezonder zijn dan hun eigen geproduceerde sigaretten. Volgens de tabaksindustrie zijn illegale sigaretten niet alleen accijnsvrij, maar kunnen ze ook gevaarlijke stoffen bevatten en worden ze vaak door criminele netwerken verhandeld.

De illegale handel in tabak bestaat al vanaf de tweede helft van de vorige eeuw. In eerdere onderzoeken is gebleken dat een deel van deze illegale tabak is geproduceerd in officiële productielocaties van de tabaksindustrie, maar via illegale kanalen is gedistribueerd en geïmporteerd. De belangen van de tabaksindustrie daarbij zijn enerzijds het vergroten van hun afzet en omzet, en anderzijds de overheid onder druk zetten met het argument dat prijsverhoging zorgt voor illegale handel.

In de regio Apeldoorn stelt De Stentor dat achter de prijsverlaging een “duistere wereld” schuilt, waar illegale fabrieken in Nederland massaal opereren. AD en PZC bevestigen dat rokers gemakshalve overschakelen op namaak die mogelijk in illegale fabrieken wordt gemaakt, soms op steenworp afstand van henzelf. Ondertussen onderschepte de douane vorig jaar zo’n 217 miljoen illegale sigaretten, bijna het dubbele van het jaar daarvoor, wat de schaal van de zwarte tabaksmarkt onderstreept. In mei 2025 volgden nog drie grote inbeslagnames in de Rotterdamse haven en Brabant: in één week werden circa 20 miljoen sigaretten, 9.000 kg tabak en 15.000 kg waterpijptabak afgepakt door de FIOD en Douane.

Deze ontwikkelingen tonen duidelijk aan dat de torenhoge prijs van legale sigaretten niet alleen leidt tot fiscale verliezen, maar ook tot het opzetten van illegale productielijnen en distributienetwerken in Nederland. Maar dat de gezondheidsgevaren bij illegale tabak nog groter zijn dan bij legale tabak is veelal onjuist.

Bronnen