Column Noks Nauta | Na een hoopvolle bijeenkomst over rookvrij beleid volgt de teleurstelling: rook op het busstation veroorzaakt benauwdheid en stuit op onbegrip.
Er zijn in Nederland circa 1,2 miljoen mensen met astma, COPD, long- en luchtwegallergieën of vergelijkbare gevoeligheden. Zij worden bij het ongewenst meeroken vaak benauwd en ervaren dus gezondheidsklachten. Mevrouw Noks Nauta is een van die mensen. Zij maakt regelmatig mee dat rokers en mensen om hen heen dit niet begrijpen.
Op 1 oktober begon Stoptober én was er ook een bijeenkomst in Utrecht van 'Nederland Rookvrij', een samenwerkingsverband van negen organisaties die streven naar een rookvrije samenleving. Clean Air Nederland is een van de initiatiefnemers. Met de andere 'kernpartners' worden regelmatig initiatieven en campagnes afgestemd.
De middag vond plaats in de Domus Medica in Utrecht, het gebouw van de artsenfederatie KNMG. De openingslezing werd gegeven door huisarts Pim Keurlings met een zeer goed én helaas ook zorgelijk overzicht van de stand van zaken met betrekking tot vapen bij jongeren. De leeftijd waarop ze beginnen is gemiddeld 12,8 jaar, maar soms starten kinderen al met 9 jaar! Omdat de vapes zoveel nicotine bevatten, kunnen kinderen al na één vape verslaafd zijn. En van deze verslaving is moeilijk af te komen. Er wordt van alles aan gedaan om deze zorgelijke situatie bekend te maken en te stoppen. In een indrukwekkend filmpje werden de jongeren zelf aan het woord gelaten en vertelden ze hoe ze al op jonge leeftijd waren begonnen, door andere jongeren die hen een trekje aanboden. Na enkele trekjes worden ze al afhankelijk! Wat een trieste situatie is dit toch. Er moeten naar mijn mening veel zwaardere maatregelen komen om deze epidemie te stoppen.
Ik woonde een workshop bij van Esther Damen over het rookvrij maken van het OLVG, een ziekenhuis in Amsterdam. Het gaat daarbij om blijvende actie en aandacht door alle medewerkers. Een van de speerpunten is bijvoorbeeld een masterclass ‘aanspreken’ waar medewerkers leren om de rokers op straat in de rookvrije zone aan te spreken.
In een andere masterclass werd verteld hoe in de gemeente Utrecht op allerlei plekken wordt gewerkt om in de openbare ruimte rookvrije plekken te creëren. Allemaal langeademwerk. Als voorbeeld werd het plein tussen NS Station en Hoog Catharijne genoemd, dat ‘rookvrij’ zou zijn. Helaas moest ik de dames corrigeren: er liggen nu inderdaad tegels ‘rookvrij’, maar in de praktijk is het beslist nog niet rookvrij.
Overal blijkt handhaving het grootste punt te zijn; door de hoge kosten blijft dat meestal achterwege. De tegels zijn dan niet meer dan een verzoek en hebben geen juridische waarde.
Toen ik naar huis ging en op het busstation onder Utrecht CS overstapte, werd ik acuut benauwd. Er stond een buschauffeur in bedrijfskleding te roken. Toen ik hem op een afstand vroeg om zijn sigaret uit te doen, omdat ik er last van had, reageerde hij boos. Een wachtende passagier vond dat ik me aanstelde; er waren wel ergere dingen in de wereld, zei hij. Hij zag niet dat ik echt benauwd was.
Wat een teleurstelling na die mooie middag. Er is nog veel werk te doen.