Een Europese studie brengt 1.740 stoffen in e-sigaretten en verhitte tabak in kaart, waarvan 134 zeer zorgwekkend. Dat legt grote gaten in de huidige EU-regels bloot.
Elektronische sigaretten en verhitte tabaksproducten worden vaak gepresenteerd als moderne alternatieven voor traditionele sigaretten, met de belofte van minder schadelijke stoffen. Tegelijkertijd ontbrak tot nu toe een volledig overzicht van welke chemicaliën gebruikers en omstanders precies inademen. De nieuwe Europese studie, uitgevoerd door onder meer Anses en RIVM en gepubliceerd in Nicotine & Tobacco Research, vult dat gat door systematisch naar zowel ingrediënten als emissies van deze producten te kijken.
De onderzoekers verzamelden ingrediënten uit de Europese meldingsdatabase EU-CEG en koppelden die aan een uitgebreide literatuurstudie naar stoffen die in de damp of rook van e-sigaretten en verhitte tabak worden aangetroffen. In totaal identificeerden zij 1.740 verschillende stoffen in vloeistoffen, tabaksstiften en de daaruit gevormde aerosolen. Al deze stoffen zijn vervolgens geclassificeerd op basis van bestaande gevaarindelingen, waarbij drie categorieën zijn gemaakt: een hoogste gevarencategorie voor stoffen met bewezen ernstige gezondheidseffecten, een tussencategorie voor vermoedelijk schadelijke stoffen en een derde categorie voor stoffen waar nauwelijks toxicologische gegevens over beschikbaar zijn.
Uit de analyse blijkt dat 134 van de 1.740 stoffen in de hoogste gevarencategorie vallen. Het gaat onder andere om carcinogene, mutagene en voor de voortplanting giftige stoffen, maar ook om mogelijke hormoonverstoorders, ademhalingssensibilisatoren en stoffen die bij chronische blootstelling ernstige schade kunnen veroorzaken. Sommige van deze stoffen zijn volgens de Europese Tabaksproductenrichtlijn juist expliciet verboden als toevoeging in tabaksproducten, wat erop wijst dat de praktijk achterloopt op de regels op papier. De studie laat tegelijkertijd zien dat veruit de meeste stoffen in e-sigaretten en verhitte tabak in een grijs gebied vallen: voor een groot deel ontbreken voldoende gegevens om het gevaar goed te kunnen beoordelen, waardoor consumenten en beleidsmakers feitelijk in het duister tasten.
De auteurs concluderen dat er serieuze gaten zitten in de huidige Europese regulering en, vooral, in de handhaving daarvan. Zij bevelen aan om bestaande verboden op zeer gevaarlijke stoffen actief te handhaven, en om de Tabaksproductenrichtlijn aan te scherpen met concrete verplichtingen voor producenten: meer transparantie over ingrediënten, gestandaardiseerde informatie over emissies en een gevaarbeoordeling die specifiek is voor inhalatie. Ook pleiten zij ervoor om nicotinevrije e-sigaretten, kruidenproducten en andere verhitte inhalatieproducten onder dezelfde strenge regels te brengen, omdat ook daar schadelijke stoffen in emissies worden gevonden. Daarnaast zien de onderzoekers ruimte voor producteisen, zoals grenzen aan vermogen en temperatuur van apparaten, om de vorming van gevaarlijke bijproducten te beperken.
RIVM benadrukt in zijn duiding dat de lijst met 134 prioritaire stoffen beleidsmakers een concreet instrument geeft: deze stoffen kunnen worden gebruikt als basis voor monitoringprogramma’s, voor gerichte handhaving en voor toekomstige verboden op bepaalde ingrediënten of emissiecomponenten. De Franse organisatie Génération Sans Tabac vertaalt de boodschap naar het brede publiek door te spreken van “134 toxines” in vapes en verhitte tabak en plaatst de bevindingen in de bredere discussie over de vermeende risicoreductie van deze producten. Waar industrie en sommige gebruikers de nadruk leggen op lagere hoeveelheden van een deel van de gifstoffen in vergelijking met sigaretten, wijzen deze analyses er juist op dat het cocktail aan gevaarlijke en slecht onderzochte stoffen nog steeds groot is, en dat een strikt, vooruitlopend beleid nodig is om gezondheidsrisico’s te beperken.
Bronnen
- Nicotine & Tobacco Research — Health Hazards of E-Cigarettes and Heated Tobacco Products: a Comprehensive Analysis of Hazardous Substances and Regulatory Gaps
Europese onderzoekers classificeren 1.740 stoffen in vapes en verhitte tabak, waarvan 134 met hoge gezondheidsrisico’s. - RIVM — News about tobacco and nicotine products
RIVM vat de studie samen, benadrukt grote kennishiaten en roept op tot striktere handhaving van EU-verboden. - Génération Sans Tabac — A European study highlights 134 toxins present in e-cigarettes and heated tobacco
Franse rookvrije organisatie legt uit welke 134 toxines zijn gevonden en plaatst bevindingen in bredere Europese context.