Een ruime meerderheid van de Nederlanders steunt verhoging van de leeftijdsgrens voor tabak en vapes naar 21 jaar, met brede politieke en maatschappelijke steun.
Volgens recent opinieonderzoek (Ipsos I&O Publiek) steunt ongeveer 73% van de Nederlandse bevolking het plan om de leeftijdsgrens voor de aankoop van tabak en vape-producten te verhogen van 18 naar 21 jaar. Dit geldt voor vrijwel het hele politieke spectrum.
Binnen specifieke kiezersgroepen ligt de steun volgens hetzelfde onderzoek meestal boven de 60%, en onder D66-, GroenLinks-PvdA-, CDA- en VVD-stemmen zelfs rond de 75–90%. Zelfs bij partijen waar men dit onderwerp doorgaans kritischer benadert, blijft de steun substantieel (rond 60%).
Het verhogingsvoorstel maakt deel uit van het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA: deze partijen hebben expliciet opgenomen om de minimumleeftijd van 18 naar 21 jaar te tillen voor aankoop van tabaksproducten en vapes.
Het centrale argument achter de steun is preventie: tabak en vapes worden vaak gebruikt door jongeren, en het verhogen van de minimumleeftijd vermindert de kans dat jongeren in de late tienerjaren erin beginnen (met name vóór het 21e jaar). De hersenen zijn in deze jaren ook gevoeliger voor verslavende stoffen als nicotine.
Door een hogere leeftijdsgrens te hanteren, kan worden voorkomen dat 18- tot 20-jarigen als “meekopers” fungeren voor jongere scholieren. Op scholen zouden alle leerlingen dan jonger zijn dan de verkoopsgrens, wat de doorstroming van tabak verder beperkt.
Uit eerder onderzoek blijkt dat de meerderheid van volwassen rokers vóór hun 21e begon met roken. Dit ondersteunt de redenering dat het verhogen van de grens de instroom kan vertragen en uiteindelijk het aantal nieuwe gebruikers vermindert.
Het volledige rapport:
Hoe beoordelen kiezers het coalitieakkoord D66, CDA, VVD? Opinieonderzoek over de formatie, Ipsos I&O, peiling 30 januari – 2 februari ‘26
Bovenstaande tabel op pagina 15.
Voor reacties, zie ook de bijdrage op LinkedIn van Henry Abbink (School for Moral Ambition-fellow).