De Douane intensiveert de aanpak van professionele sigarettensmokkel, nadat in zes maanden al 106 miljoen illegale sigaretten zijn onderschept.

De Nederlandse Douane gaat de bestrijding van professionele sigarettensmokkel intensiveren. In de eerste zes maanden van 2026 werden al 106 miljoen illegale sigaretten onderschept. Het grootste deel daarvan werd aangetroffen in zeecontainers. Volgens de Douane is de handel in illegale tabaksproducten uitgegroeid tot een structureel verdienmodel voor georganiseerde criminelen.

De illegale handel is aantrekkelijk doordat op tabaksproducten in Nederland hoge accijnzen worden geheven. Een legaal pakje sigaretten kost inmiddels doorgaans tussen de 11,50 en 13,50 euro. Het grote prijsverschil met sommige andere landen maakt het lucratief om sigaretten zonder Nederlandse accijns in te voeren en onder de marktprijs te verkopen. In heel 2025 onderschepte de Douane bijna 255 miljoen illegale sigaretten.

De smokkel bestaat uit verschillende stromen. Een deel van de sigaretten wordt legaal geproduceerd in landen waar tabak goedkoper is en vervolgens zonder betaling van Nederlandse accijns ingevoerd. Daarnaast worden namaaksigaretten en sigaretten uit illegale fabrieken verhandeld. Grote partijen komen onder meer vanuit Azië via de Rotterdamse haven binnen. Kleinere hoeveelheden worden vervoerd in personenauto’s, bestelwagens, vrachtwagens en vliegtuigbagage.

Criminele netwerken die al betrokken zijn bij de handel in drugs gebruiken volgens de Douane hun bestaande contacten, transportlijnen en opslagplaatsen ook voor sigarettensmokkel. De pakkans en strafrechtelijke risico’s worden door criminelen mogelijk als lager beschouwd, terwijl de winstmarges door de hoge accijnzen aanzienlijk kunnen zijn. De handel beperkt zich daardoor niet tot kleinschalige verkoop, maar omvat complete logistieke ketens met importeurs, vervoerders, opslaglocaties en verkopers.

De Douane wil vooral de professionele organisaties achter de smokkel aanpakken. Het gezamenlijke opsporingsteam van de Douane en de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst wordt uitgebreid en er komen meer controles. De nadruk ligt op grote partijen die via zeecontainers binnenkomen, maar ook andere smokkelroutes krijgen meer aandacht.

Op Schiphol begint een proef met scanapparatuur die koffers met grote hoeveelheden sigaretten moet herkennen. Binnen de Europese Unie mogen reizigers voor eigen gebruik maximaal 800 sigaretten meenemen, maar de Douane treft geregeld bagage aan die vrijwel volledig met tabaksproducten is gevuld. Ook wordt gewerkt aan ruimere mogelijkheden om camera’s, kentekenregistratie en drones tegen accijnsfraude in te zetten.

Drones zouden onder meer kunnen worden gebruikt om verdachte locaties en voertuigen te observeren of warmtebeelden te maken van gebouwen waarin mogelijk illegaal sigaretten worden geproduceerd. De afgelopen jaren zijn in Nederland tientallen clandestiene fabrieken ontdekt. Door een vergunningsplicht voor machines waarmee sigaretten worden gemaakt, is het moeilijker geworden om hier productielocaties op te zetten. Een deel van de productie lijkt zich daardoor naar andere landen, waaronder België, te verplaatsen.

De illegale handel heeft ook gevolgen voor de overheidsinkomsten. Doordat minder in Nederland belaste tabaksproducten worden verkocht, ontvangt de staat minder accijns. In 2025 werd ongeveer 400 miljoen euro minder tabaksaccijns geïnd, een daling van circa 15 procent. Niet de volledige daling is automatisch aan smokkel toe te schrijven, omdat rokers ook minder kunnen zijn gaan roken of zelf tabak in het buitenland kopen. De groeiende illegale markt speelt volgens de Douane echter wel een belangrijke rol.

De aangescherpte aanpak moet voorkomen dat sigarettensmokkel verder uitgroeit tot een stabiele inkomstenbron voor georganiseerde misdaad. De Douane richt zich daarom niet alleen op het onderscheppen van afzonderlijke partijen, maar ook op het blootleggen van de criminele organisaties, geldstromen, transportmethoden en distributienetwerken achter de illegale handel.

Bronnen

0
Deel via