Al jaren vechten casinomedewerkers in Atlantic City via rechtszaken, acties en politiek drukwerk voor een einde aan de rookvrije-uitzondering in New Jersey.

In Atlantic City is een vijf jaar durende strijd gaande tussen casinomedewerkers en de gokindustrie over één kernvraag: mogen werknemers nog langer worden blootgesteld aan sigarettenrook op de werkvloer, terwijl vrijwel alle andere binnenruimtes in New Jersey rookvrij zijn? De campagne wordt aangevoerd door Casino Employees Against Smoking Effects (CEASE), gesteund door vakbond United Auto Workers (UAW), en richt zich zowel op de rechtszaal als op de politiek.

Juridisch draait het om de uitzondering in de Smoke-Free Air Act, die casino's toestaat om op een deel van de speelvloer roken toe te staan. Werknemers stellen dat deze uitzondering in strijd is met de grondwet van New Jersey: de staat mag volgens hen geen speciale gunsten verlenen aan bedrijven die de gezondheid van werknemers aantasten, en iedereen heeft recht op een veilige werkplek. Een rechter in eerste aanleg wees die redenering in augustus 2024 af, met de redenering dat wie in een casino gaat werken weet dat er gerookt wordt. Daarom is de zaak nu voorgelegd aan een hof van beroep, waar een panel van drie rechters opnieuw bekijkt of de uitzondering verenigbaar is met de grondwet en met het huidige maatschappelijke en wetenschappelijke inzicht over roken.

Tijdens de zitting benadrukken de werknemers en hun advocaat de gezondheidsrisico’s van langdurige blootstelling aan tabaksrook. Zij schilderen een situatie waarin werknemers dagelijks moeten in- en uitklokken in een omgeving vol kankerverwekkende stoffen, hart- en vaatziekterisico’s en ademhalingsproblemen, terwijl collega’s in andere sectoren wel onder rookvrije wetgeving vallen. De tegenpartij – de staat, casino’s en sommige andere vakbonden – wijst erop dat de wet destijds bewust zo is gemaakt en dat het aan de wetgever is om die aan te passen. Ook waarschuwen zij voor banenverlies en dalende belastinginkomsten als rokers naar concurrerende casino’s in andere staten zouden uitwijken.

Parallel aan de rechtszaak voeren medewerkers een intensieve lobbycampagne richting de politiek. CEASE en UAW organiseren rallies, persacties en brievenacties waarin zij gouverneur Phil Murphy oproepen om in zijn laatste weken als gouverneur alles op alles te zetten om een rookvrij-casinowetsvoorstel nog door het parlement te loodsen. Murphy heeft herhaaldelijk gezegd dat hij een verbod zou ondertekenen als het op zijn bureau terechtkomt, maar volgens de werknemers is hij tot nu toe onvoldoende hard richting de leiders in het parlement. In brieven en petities drukken zij hem op zijn “nalatenschap” als iemand die óf voor de gezondheid van werknemers kiest, óf de uitzonderingspositie van casino’s laat voortbestaan.

Ook kijken werknemers en gezondheidsorganisaties vooruit naar de aanstaande gouverneur Mikie Sherrill, die zich eerder positief heeft uitgelaten over een rookverbod in casino’s. Tegelijk groeit de concurrentie uit New York, waar nieuwe casinolicenties zijn verleend. Voor- en tegenstanders gebruiken die ontwikkeling in hun argumentatie: de industrie waarschuwt voor verlies van rokende gokkers, terwijl werknemers benadrukken dat steeds meer casino’s elders rookvrij worden en toch goed presteren. Studies komen tot tegengestelde conclusies: sommige voorspellen omzet- en banenverlies bij een verbod, andere laten zien dat rookvrije casino’s niet onderdoen voor casino’s waar nog gerookt mag worden.

Wat deze golf aan berichten duidelijk maakt, is dat de druk op de politiek én de rechtspraak tegelijk wordt opgevoerd. Werknemers zetten hun persoonlijke verhalen, gezondheidsargumenten en juridische redeneringen in, gesteund door opiniepeilingen waaruit brede steun voor rookvrije casino’s blijkt. De industrie en enkele bonden zetten daar economische scenario’s tegenover waarin een rookverbod banen en belastinginkomsten zou kosten. Hoe het hof van beroep zal oordelen, en of de wetgever uiteindelijk de uitzondering schrapt, is nog onduidelijk. Maar de toon is gezet: de tijd dat casino’s zich konden verschuilen achter een unieke rookvrij-uitzondering lijkt voorbij, en de inzet – het recht om te werken in schone lucht – wordt met de dag zichtbaarder in de media en de publieke opinie.

Bronnen