Rookvrij

Nieuws

Belgisch verbod op vape-smaakjes

Na advies van de Hoge Gezondheidsraad wil minister Vandenbroucke alle vapesmaken behalve tabak verbieden om jongeren beter te beschermen.

De Belgische discussie over vapes met smaakjes is in een stroomversnelling gekomen na een nieuw advies van de Hoge Gezondheidsraad. Die stelt dat de aantrekkelijke fruit-, snoep- en dessertsmaken jongeren massaal naar nicotineproducten lokken en dat er geen overtuigend bewijs is dat deze smaken volwassen rokers wezenlijk helpen om te stoppen. Op basis van dat advies kondigt minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke aan dat hij in de federale regering een volledig smaakjesverbod voor vapes zal voorstellen, met één uitzondering: enkel tabakssmaak mag blijven. Hij verwijst expliciet naar Nederland, waar een vergelijkbaar verbod al geldt en waar evaluatieonderzoek een afname van het gebruik liet zien.

In de grote kranten wordt het plan vooral gekaderd als een maatregel om kinderen en tieners te beschermen. Artikels benadrukken hoe kleurrijke verpakkingen, zoete smaken en marketing op sociale media ervoor zorgen dat vapes in de eerste plaats als lifestyle-product worden gezien, niet als rookstopmiddel. Vandenbroucke noemt de vape herhaaldelijk “een uitvinding van een criminele industrie die kinderen verslaafd wil maken”. Cijfers over stijgend gebruik bij scholieren – met een flink aandeel jongeren dat wekelijks vapet – worden aangehaald als argument dat de huidige regels niet volstaan.

Aan gezondheidszijde is er duidelijke steun. De Hoge Gezondheidsraad onderbouwt het voorstel met data over verslaving en gezondheidsrisico’s, en organisaties als Kom op tegen Kanker verwelkomen het verbod nadrukkelijk. Zij leggen de nadruk op de schadelijke effecten van nicotine op het zich ontwikkelende brein, de onderschatte toxiciteit van damp en de vrees dat een nieuwe generatie afhankelijk wordt van nicotineproducten. In medische vakmedia wordt bovendien benadrukt dat het merendeel van de gebruikers jong is en vaak nooit eerder sigaretten heeft gerookt, wat het argument van “rookstopmiddel” verder relativeert.

Tegenover die gezondheidsargumenten staat de onrust in de sector. VapeBel en verschillende gespecialiseerde winkels waarschuwen dat honderden zaken dreigen te sluiten als het smaakjesverbod er in de voorgestelde vorm komt. Ze spreken van een kaalslag onder legale ondernemers, terwijl een deel van de vraag volgens hen gewoon zal verschuiven naar illegale verkoop of buitenlandse webshops. Ook wordt gevreesd voor jobverlies en worden vragen gesteld bij de proportionaliteit van de maatregel in verhouding tot bijvoorbeeld alcohol of andere producten.

De politiek-economische media, zoals De Tijd en BusinessAM, plaatsen het dossier in een bredere context van aanscherpend rook- en vape-beleid, stijgende gezondheidskosten en lopende begrotingsonderhandelingen. Zij benadrukken dat België met dit voorstel meteen tot de strengste landen van Europa zou behoren en dat de handhaving – zeker online en over de grens – een uitdaging wordt. Toch lijkt de toon in de meeste artikels helder: het zwaartepunt ligt bij de bescherming van jongeren, ook als dat stevige economische en juridische wrijving met de vapesector oplevert.

Bronnen