De oppositie wil de tabaksaccijns met 80 procent verlagen om de illegale handel te breken. Gezondheidsexperts vrezen juist meer rokers en sterfte.
De Australische oppositiecoalitie van Liberals en Nationals wil de accijns op sigaretten met 80 procent verlagen. Op een pakje van twintig sigaretten zou de belasting daardoor dalen van ongeveer 30 naar 6 Australische dollar. De winkelprijs van legale sigaretten moet zo dichter bij de prijs op de zwarte markt komen. De maatregel zou na twee jaar worden geëvalueerd.
Oppositieleider Angus Taylor stelt dat het huidige beleid is vastgelopen. Door de hoge accijns kosten legale pakjes doorgaans 40 tot 50 dollar, terwijl illegale sigaretten soms voor 10 tot 15 dollar worden verkocht. Volgens verschillende ramingen wordt inmiddels meer dan de helft van de tabak illegaal gekocht. Wanneer ook illegale vapes en nicotinezakjes worden meegerekend, zou ongeveer 80 procent van de totale nicotinehandel buiten het gereguleerde kanaal plaatsvinden.
De illegale markt wordt in verband gebracht met georganiseerde misdaad, afpersing, drugshandel, witwassen en een golf van aanslagen op tabakswinkels. Vooral in Victoria hebben rivaliserende criminele groepen winkels en andere ondernemingen in brand gestoken. Voorstanders van een accijnsverlaging zeggen dat de overheid deze gewelddadige markt zelf heeft helpen creëren door een steeds groter prijsverschil tussen legale en illegale sigaretten te laten ontstaan. De gevolgen zouden inmiddels niet alleen rokers en winkeliers, maar hele gemeenschappen raken.
De Coalition wil de belastingverlaging combineren met 200 miljoen dollar extra voor grenscontroles, politieonderzoeken, inbeslagnames en sluiting van illegale verkooppunten. Daarnaast is 60 miljoen dollar voorzien voor een driejarige voorlichtingscampagne over roken, vapen en de banden tussen illegale nicotinehandel en georganiseerde misdaad. Volgens berekeningen die de oppositie bij het Parliamentary Budget Office liet uitvoeren, zou een groter aandeel legale verkopen de schatkist ondanks de lagere accijns uiteindelijk extra inkomsten kunnen opleveren.
Ook One Nation wil de sigarettenaccijns fors verlagen. Die partij stelde een verlaging van 75 procent en een tijdelijke bevriezing van verdere verhogingen voor. De overeenkomsten tussen beide plannen hebben een politieke strijd ontketend over de vraag welke partij het voortouw heeft genomen. Premier Anthony Albanese en zijn regering bestrijden dat een lagere prijs de zwarte markt zal uitschakelen, maar wilden aanvankelijk evenmin ondubbelzinnig uitsluiten dat de accijns ooit wordt aangepast.
Gezondheidsorganisaties waarschuwen dat het voorstel het verkeerde middel tegen criminaliteit is. Goedkopere sigaretten verlagen de financiële drempel om te beginnen en verminderen de prikkel om te stoppen. Vooral jongeren en mensen met lage inkomens reageren sterk op prijsverschillen. Een algemene prijsverlaging geldt daardoor niet als een gerichte bestrijding van illegale handel, maar als een maatregel die alle sigaretten goedkoper en maatschappelijk toegankelijker maakt.
Onderzoekers en organisaties als Cancer Council Australia, Quit, de Australian Medical Association en de Public Health Association of Australia betwijfelen bovendien of criminelen uit de markt verdwijnen. Illegale verkopers betalen helemaal geen accijns en kunnen hun prijzen verder verlagen. Zij pleiten voor betere opsporing, controle van de bevoorradingsketen, verplichte vergunningen, snelle winkelsluitingen, grenshandhaving en het afpakken van crimineel vermogen.
De discussie laat zien dat Australië met twee ernstige problemen tegelijk kampt: een grote en gewelddadige illegale markt én de blijvende gezondheidsschade door tabaksgebruik. De keuze wordt te eenvoudig voorgesteld wanneer een accijnsverlaging als vanzelfsprekende oplossing voor beide problemen wordt gepresenteerd. Belasting kan alleen effectief blijven als de overheid ook daadwerkelijk voorkomt dat illegale sigaretten op grote schaal beschikbaar zijn. Zonder krachtige handhaving kan een hoog prijsniveau de zwarte markt bevorderen; een verlaging met 80 procent kan daarentegen het roken normaliseren, stoppen ontmoedigen en de tabaksindustrie een veel grotere legale afzetmarkt bezorgen.
Bronnen
- PM refuses to rule out tobacco excise cut as organised crime crisis grows
Liberal Party of Australia — 7 september 2026De oppositie bekritiseert Albanese omdat hij een toekomstige verlaging van de tabaksaccijns niet uitsluit.
- ‘Selfish race’: former cop skeptical on tobacco tax cut
The Canberra Times — 8 september 2026Een voormalig politiefunctionaris betwijfelt of goedkopere sigaretten de georganiseerde illegale handel werkelijk zullen verdrijven.
- Tobacco excise cuts sharpen Australian political debate
Ozarab Media — 8 september 2026Overzicht van het politieke conflict rond accijnsverlaging, volksgezondheid, misdaad en teruglopende belastinginkomsten.
- Experts urge enforcement over tobacco excise cut
Ozarab Media — 5 september 2026Deskundigen verkiezen betere handhaving en controle van toeleveringsketens boven een drastische verlaging van belastingen.
- Australia’s opposition urges tobacco tax cut to curb crime wave
Bloomberg Tax — 3 september 2026De oppositie koppelt een forse accijnsverlaging aan het terugdringen van criminele winsten en geweld.
- Liberals vow to slash tobacco taxes by 80 per cent if elected
news.com.au — 3 september 2026De Liberals presenteren goedkopere legale sigaretten als wapen tegen de snel gegroeide zwarte markt.
- Angus Taylor’s tobacco tax cut shows he isn’t afraid of a fight
The Nightly — 3 september 2026Analyse van Taylors politieke confrontatie met Albanese over tabaksbelasting, criminaliteit en volksgezondheid.
- Tobacco plan risks a new generation of nicotine addiction
Medianet — 3 september 2026Cancer Council en Quit waarschuwen dat goedkopere tabak roken stimuleert en gezondheidsverschillen vergroot.
- Coalition to slash tobacco excise in black-market crackdown
News24 Australia — 3 september 2026De Coalition ontvouwt een pakket met belastingverlaging, handhaving en regulering van andere nicotineproducten.
- Coalition vows to cut pack of cigarettes to $8
The Sydney Morning Herald — 3 september 2026Uitleg van de financiële gevolgen en politieke argumenten achter de voorgestelde lagere sigarettenprijs.
- Coalition unveils plan to slash tobacco excise
ABC News — 3 september 2026Uitgebreid overzicht van het oppositieplan, de onderliggende cijfers en bezwaren van gezondheidsorganisaties.
- Australian opposition leader says excise cut will not increase smoking
UA.News — 4 september 2026Taylor verdedigt zijn stelling dat lagere accijns vooral kopers naar de legale markt verplaatst.
- Taylor and Canavan to slash tobacco excise amid policy disaster
Herald Sun — 3 september 2026Commentaar verdedigt ingrijpen nu illegale handel, geweld en dalende belastingopbrengsten sterk zijn toegenomen.
- It is time to cut tobacco taxes, not increase them
The Australian — 3 september 2026Artikel bespreekt begrotingsramingen waarmee voorstanders de economische haalbaarheid van lagere accijnzen onderbouwen.
- What Canada did to tackle its illegal tobacco problem
ABC News — 5 september 2026Canadese ervaringen worden onderzocht als mogelijke les voor de Australische aanpak van illegale tabak.
- ‘Reckless’ cigarette tax cut slammed by health experts
The Sydney Morning Herald — 3 september 2026Gezondheidsdeskundigen voorspellen meer rokers, minder stoppogingen en grotere schade onder kwetsbare bevolkingsgroepen.
- Labor ‘funding organised crime’ with tobacco laws
News24 Australia — 6 september 2026Taylor stelt dat het grote prijsverschil klanten en miljardeninkomsten naar criminele organisaties stuurt.
- Taylor vows to slash tobacco excise to combat illicit trade
PS News — 3 september 2026Samenvatting van de belastingverlaging, extra opsporingsmiddelen en veranderingen in het Australische nicotinebeleid.
- Federal opposition’s tobacco excise cut draws health warnings
The Canberra Times — 3 september 2026Gezondheidsexperts waarschuwen dat de voorgestelde prijsdaling tientallen jaren tabaksontmoediging kan terugdraaien.
- Australia opposition links nicotine overhaul to organised crime
Politico — 3 september 2026Internationale berichtgeving over de Australische koppeling tussen belastingbeleid, nicotineproducten en georganiseerde misdaad.
- Coalition tobacco plan ‘will kill people’, Labor says
The Guardian — 3 september 2026Politiek en gezondheidsorganisaties verwerpen de accijnsverlaging als een ernstige bedreiging voor de volksgezondheid.
- Angus Taylor unveils plan to slash tobacco excise
7NEWS — 3 september 2026Taylor presenteert zijn hervorming als noodzakelijke correctie op een mislukt beleid en escalerende misdaad.
- The Coalition’s plan to kill the illicit tobacco market
Liberal Party of Australia — 3 september 2026Het officiële beleidsvoorstel combineert lagere accijns met opsporing, voorlichting en een gereguleerde nicotinemarkt.
- Tobacco excise plan threatens public health
Mirage News — 3 september 2026Gezondheidsorganisaties stellen dat de plannen nicotinegebruik goedkoper, toegankelijker en maatschappelijk normaler zullen maken.
- Coalition plan would slash tobacco tax by 80 per cent
SBS News — 3 september 2026Het voorstel, de verwachte sigarettenprijzen en reacties van regering en gezondheidssector worden uiteengezet.
- This ex-cop says Butler and Burke should cut tobacco tax
Australian Financial Review — 8 september 2026Een voormalig politieman bepleit belastingverlaging als onderdeel van een hardere aanval op criminele netwerken.
- Industry lobbying behind Australia’s tobacco excise debate
The Guardian — 6 september 2026Onderzoek belicht de rol van industriegebonden lobbyisten bij voorstellen om tabaksbelasting te verlagen.
- Australia’s Coalition looking to stop illicit tobacco gangs
Tobacco Reporter — 3 september 2026Vakmedium beschrijft hoe lagere belastingen en handhaving de zwarte markt zouden moeten terugdringen.
- Coalition seeks to combat illicit smokes
Yahoo News Australia — 3 september 2026De oppositie verwacht georganiseerde misdaad te verzwakken door legale sigaretten concurrerend te prijzen.
- Coalition to slash cigarette tax in major crime crackdown
Herald Sun — 3 september 2026Verslag van de gecombineerde plannen voor goedkopere sigaretten, legale nicotineproducten en extra handhaving.
- One Nation tobacco policy lacks ‘hard work’: Taylor
news.com.au — 4 september 2026Coalition en One Nation bestrijden elkaar over vergelijkbare plannen voor accijnsverlaging en misdaadbestrijding.
- Experts weigh in on how to tackle illicit tobacco
The Guardian — 4 september 2026Experts adviseren stevige handhaving en stoppen-met-rokenbeleid, maar wijzen een permanente belastingverlaging grotendeels af.