Australië boekt lage rookcijfers door hoge accijnzen, maar debat groeit over smokkel, betaalbaarheid en regionale ongelijkheid.

Australië geldt internationaal vaak als voorbeeld van streng tabaksbeleid. Jarenlange accijnsverhogingen, neutrale verpakkingen en brede antirookmaatregelen hebben het aandeel rokers fors teruggedrongen. In recente berichtgeving staat echter vooral de vraag centraal of het huidige prijsniveau nieuwe neveneffecten veroorzaakt.

De sterk gestegen prijs van sigaretten heeft volgens voorstanders veel gezondheidswinst opgeleverd. Minder mensen beginnen met roken en meer rokers stoppen. Tegenstanders wijzen intussen op een snelgroeiende illegale markt waarin goedkope, onbelaste sigaretten en losse tabak circuleren. Daardoor lopen overheden inkomsten mis en ontstaan nieuwe handhavingskosten.

Daarnaast tonen recente Australische cijfers dat rookpercentages hoger blijven in armere en regionale gebieden. Dat voedt de discussie of prijsbeleid alleen voldoende is. Voor sommige huishoudens wordt tabak financieel zwaarder, terwijl verslaving blijft bestaan. Gezondheidsorganisaties pleiten daarom voor combinatiebeleid: stoppen-met-rokenhulp, gerichte preventie en stevige aanpak van illegale handel.

De kernvraag is daarmee niet of accijnzen werken, maar hoe ver prijsbeleid kan worden opgerekt zonder dat de zwarte markt groeit. Australië blijft een testcase voor landen die tabaksbelasting verder willen verhogen.

Bronnen