Alexianen Zorgroep Tienen. © Bollen

Het psychiatrisch ziekenhuis Alexianen Tienen is sinds 1 juni volledig rook- en vapevrij om herstel, gezondheid en rookvrije zorg centraal te zetten.

Het psychiatrisch ziekenhuis Alexianen Tienen voert vanaf 1 juni 2026 een volledig rook- en vapevrij beleid in op het hele ziekenhuisdomein. De maatregel geldt voor patiënten, bezoekers, medewerkers en externe partners. Wie wil roken of vapen, moet daarvoor het terrein verlaten. Daarmee kiest de instelling niet voor een symbolische beperking, maar voor een duidelijke breuk met de gewoonte dat roken in de psychiatrische zorgomgeving nog vaak wordt gedoogd.

De kern van de beslissing is zorginhoudelijk. Alexianen Tienen stelt dat nicotinegebruik niet past in een behandelomgeving waar mensen werken aan mentale gezondheid, herstel en het doorbreken van afhankelijkheid. In de psychiatrie wordt roken nog geregeld gezien als een manier om met spanning, angst of onrust om te gaan. Het ziekenhuis draait die redenering om: roken is geen onschuldige steun, maar een verslavend copingmechanisme dat lichamelijke schade veroorzaakt en herstel kan ondermijnen.

De instelling benadrukt dat het beleid geen aanval is op rokers en ook geen moreel oordeel inhoudt. Het gaat niet om bestraffen, maar om het niet langer normaliseren van gedrag dat zwaar op de gezondheid drukt. Juist bij mensen met psychische kwetsbaarheid ligt het rookpercentage vaak hoog. Ook binnen de verslavingszorg ziet men dat patiënten die stoppen met alcohol of drugs soms sterker naar sigaretten grijpen. Het ziekenhuis wil voorkomen dat de ene afhankelijkheid stilzwijgend wordt vervangen door een andere.

Ook de zichtbaarheid van roken speelt mee. Een rookvrije omgeving moet voorkomen dat patiënten door rokende medepatiënten, bezoekers of medewerkers opnieuw worden geprikkeld om te roken of te hervallen. Daarnaast verwijst Alexianen Tienen naar de schade van meeroken en naar de bredere wettelijke en maatschappelijke beweging richting rookvrije zorgomgevingen.

De invoering is voorbereid met ondersteuning voor wie wil stoppen of tijdens opname niet rookt. Patiënten kunnen begeleiding krijgen van een tabakoloog, individuele ondersteuning, groepssessies en nicotinevervangende middelen. Het beleid wordt daarmee niet neergezet als een verbod zonder vangnet, maar als onderdeel van een bredere visie op gezonde coping, herstel en leefstijl.

Opvallend is dat Alexianen Tienen verder wil gaan dan alleen het naleven van wettelijke verplichtingen. Het ziekenhuis positioneert zich als een zorgomgeving waarin roken en vapen niet meer vanzelfsprekend aanwezig zijn. Daarmee sluit het aan bij de beweging naar rookvrije ziekenhuizen en geestelijke gezondheidszorg, waar gezondheid niet alleen binnen de behandelkamer wordt nagestreefd, maar ook in de omgeving daaromheen.

Bronnen