Buiten de VS en Canada slagen regeringen er nauwelijks in tabaksbedrijven tot betaling te dwingen: juridische hindernissen en verdedigingsstrategieën domineren.
In de jaren negentig lukte het de Amerikaanse staten een doorbraak te bereiken tegen tabaksindustrieën met grote rechtszaken en schikkingen die miljarden dollars opbrachten. Vervolgens probeerden minstens 60 overheden in 21 landen eenzelfde koers te varen: tabaksfabrikanten aansprakelijk stellen voor de kosten van ziekten door roken. Maar vrijwel overal strandden die pogingen.
De belangrijkste belemmeringen waren juridische: de staat moest aantonen dat de fabrikant direct verantwoordelijk was voor de verzorgingskosten die zij maakten, en vaak werd geoordeeld dat de schade te ‘veraf’ lag van de fabrikanten of dat de individuele keuze van rokers tussenkomst was.
Jurisdictie, bewijslast en vertragingstactieken door de industrie speelden eveneens een grote rol. Bovendien bleek dat het sterke Amerikaanse precedent, met uitgebreide interne documenten en een groot juridisch speelveld, geen automatisch navolging vond in andere landen. Terwijl in Canada recent een grote schikking werd bereikt, moeten veel landen nog hopen op toekomstige uitspraken of eigen strategieën ontwikkelen.
Bronnen
- The Examination — Why most countries never got a tobacco settlement
Analyseert waarom buiten de VS en Canada vrijwel geen land erin slaagt tabaks-bedrijven aansprakelijk te stellen.